Οι RSF δημοσιεύουν ετησίως τη λίστα με τους «Εχθρούς του Διαδικτύου», περιλαμβάνοντας χώρες όπως η Κίνα, η Βόρεια Κορέα και το Ιράν.
Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Λογοκρισίας στο Διαδίκτυο καθιερώθηκε το 2009 με πρωτοβουλία των «Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα» (RSF), μιας δημοσιογραφικής οργάνωσης με έδρα τη Γαλλία, ταγμένης στην υπεράσπιση της ελευθερίας της έκφρασης.
Γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 12 Μαρτίου για να μας υπενθυμίσει ότι υπάρχουν χώρες που λογοκρίνουν το Ίντερνετ και στερούν από τους πολίτες τους το δικαίωμα στην έκφραση και την ενημέρωση.
Τι είναι η λογοκρισία στο διαδίκτυο
Η λογοκρισία του διαδικτύου είναι η παρεμπόδιση ή η επιβολή περιορισμών στο περιεχόμενο και στην πρόσβαση πληροφοριών, ειδήσεων και απόψεων που δημοσιεύονται στο internet, εάν κριθεί πως παραβιάζονται συγκεκριμένοι όροι και κανόνες. Οι όροι και οι κανόνες αποφασίζονται και τίθενται σε ισχύ από διάφορες ρυθμιστικές αρχές ή ιδιωτικές πρωτοβουλίες και εφαρμόζονται από συγκεκριμένους παρόχους ή διαχειριστές πληροφοριών. Λογοκρισία θεωρείται επίσης η παρεμπόδιση στην πρόσβαση μιας ήδη δημοσιοποιημένης πληροφορίας σε κάποια εφημερίδα ή ιστοσελίδα, τηλεοπτική ή διαδικτυακή εκπομπή, δημόσια ομιλία κλπ.
Η έκταση της λογοκρισίας στο Διαδίκτυο διαφέρει από χώρα σε χώρα. Ενώ οι περισσότερες δημοκρατικές χώρες έχουν μέτρια λογοκρισία στο Διαδίκτυο, άλλες χώρες φτάνουν στο σημείο του να περιορίζουν την πρόσβαση σε πληροφορίες, όπως τις ειδήσεις, και να απαγορεύουν τις συζητήσεις μεταξύ των πολιτών.
Η Λογοκρισία του διαδικτύου παρουσιάζεται επίσης ως απόκριση κατόπιν ή εν αναμονή γεγονότων, όπως οι εκλογές, διαμαρτυρίες και ταραχές. Ένα παράδειγμα ήταν η αυξημένη λογοκρισία όσο διήρκεσε η Αραβική Άνοιξη. Άλλα θέματα της λογοκρισίας είναι τα πνευματικά δικαιώματα, η συκοφαντική δυσφήμιση, η παρενόχληση και το άσεμνο υλικό.
Οι κρατικές υπηρεσίες διαθέτουν διάφορα εργαλεία για την εφαρμογή περιορισμών, αλλά οι υποστηρικτές της ελευθερίας του διαδικτύου προσπαθούν να ξεπεράσουν αυτά τα εμπόδια και τα φίλτρα. Οι ιστοσελίδες περιορισμένης πρόσβασης προστατεύονται αποτελεσματικά με εντοπισμό και φραγή αιτημάτων DNS, αλλά εταιρείες όπως οι Cloudflare, Mozilla και Google αλλάζουν το DNS σε επίπεδο TLS καθιστώντας την αναχαίτιση δύσκολη.
Η υποστήριξη και η αντίθεση στη λογοκρισία του Διαδικτύου επίσης κυμαίνονται. Σε μία έρευνα του 2012 για την Διαδικτυακή Κοινότητα το 71% των ερωτηθέντων συμφώνησαν ότι «πρέπει να υπάρχει λογοκρισία κάποιας μορφής στο Διαδίκτυο». Στην ίδια έρευνα, το 83% συμφώνησε ότι «η πρόσβαση στο Διαδίκτυο θα πρέπει να θεωρείται βασικό ανθρώπινο δικαίωμα» και το 86% συμφώνησε ότι «η ελευθερία της έκφρασης πρέπει να είναι εγγυημένη στο Διαδίκτυο».
Η αντίληψη της λογοκρισίας στο διαδίκτυο στις ΗΠΑ βασίζεται ως επί το πλείστον στην Πρώτη Τροπολογία και το δικαίωμα για επεκτατική ελευθερία του λόγου και πρόσβαση στο περιεχόμενο χωρίς να ληφθούν υπόψη οι συνέπειες.
Σύμφωνα με την GlobalWebIndex, πάνω από 400 εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν εικονικά ιδιωτικά δίκτυα για να παρακάμψουν τη λογοκρισία ή για την αύξηση της ιδιωτικότητας του χρήστη.
Οι «Εχθροί του Internet»
Κάθε χρόνο οι RSF δημοσιεύουν τη λίστα με τους «Εχθρούς του Διαδικτύου». Στις πρώτες θέσεις βρίσκονται παραδοσιακά χώρες όπως:
• Κίνα (το «Μεγάλο Τείχος Προστασίας» – Great Firewall).
• Βόρεια Κορέα, Ιράν, Συρία, Βιετνάμ, Ρωσία.
• Νέες προσθήκες/Ανησυχίες: Χώρες που επιβάλλουν “internet shutdowns” (διακοπή πρόσβασης) κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων ή εκλογών.
4. Η Κατάσταση στην Ελλάδα
• Η κατάταξη: Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια (2024-2025) βρίσκεται σε χαμηλές θέσεις στην ΕΕ όσον αφορά την ελευθερία του Τύπου, γεγονός που επηρεάζει και το ψηφιακό περιβάλλον.
Μορφές Λογοκρισίας σήμερα
– IP Blocking & DNS Filtering: Τεχνικοί τρόποι για να «μπλοκάρουν» ολόκληρα sites (π.χ. Wikipedia, Facebook σε κάποιες χώρες).
– Shadow Banning: Η «αόρατη» λογοκρισία στα Social Media όπου το περιεχόμενο δεν διαγράφεται, αλλά δεν εμφανίζεται σε κανέναν.
– Disinformation (Παραπληροφόρηση): Η χρήση bots από κυβερνήσεις για να «πνίξουν» την αλήθεια με ψεύτικες ειδήσεις.
«Το Minecraft κατά της λογοκρισίας: Η “απαγορευμένη” βιβλιοθήκη των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα ανοίγει νέα αίθουσα για τις ΗΠΑ»
Χθεσινό άρθρο των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα (RSF) αποκαλύπτει μια εξαιρετικά ευρηματική πρωτοβουλία για την παράκαμψη της λογοκρισίας μέσω της τεχνολογίας.
Οι RSF χρησιμοποιούν το δημοφιλές παιχνίδι Minecraft για να δημιουργήσουν μια εικονική βιβλιοθήκη. Επειδή το Minecraft είναι διαθέσιμο ακόμα και σε χώρες με αυστηρή λογοκρισία (όπου ειδησεογραφικά sites είναι μπλοκαρισμένα), η βιβλιοθήκη αυτή λειτουργεί ως «παραθυράκι» ελευθερίας.
Φέτος, οι RSF εστιάζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, κάτι που προκαλεί αίσθηση καθώς πρόκειται για μια δυτική δημοκρατία.
Γιατί στις ΗΠΑ;
Οι RSF κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την αυξανόμενη εχθρότητα κατά των δημοσιογράφων, τις νομικές απειλές και τη λογοκρισία βιβλίων σε ορισμένες πολιτείες.
Η νέα «αίθουσα» περιλαμβάνει άρθρα και πληροφορίες για την ελευθερία του Τύπου στις ΗΠΑ, αναδεικνύοντας ότι η λογοκρισία δεν είναι πρόβλημα μόνο των απολυταρχικών καθεστώτων.
Πώς λειτουργεί η Βιβλιοθήκη
Οι χρήστες μπορούν να εισέλθουν στον server του Minecraft και να διαβάσουν βιβλία που περιέχουν άρθρα δημοσιογράφων οι οποίοι έχουν εξοριστεί ή φυλακιστεί, ενώ το περιεχόμενο είναι αδύνατο να λογοκριθεί από τις κυβερνητικές αρχές.
Το μήνυμα των RSF
Ο Christian Mihr (στέλεχος των RSF) τονίζει ότι η τεχνολογία πρέπει να είναι εργαλείο απελευθέρωσης. Η βιβλιοθήκη φιλοξενεί απαγορευμένα κείμενα από χώρες όπως η Ρωσία, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, το Μεξικό και το Βιετνάμ. πηγή: protothema
