Ερευνητές του Leonardo da Vinci DNA Project ανακοίνωσαν ότι εντόπισαν θραύσματα ανθρώπινου DNA τα οποία ενδέχεται να συνδέονται με τον Leonardo da Vinci.
Η ιδέα ότι μπορούμε να πλησιάσουμε τον νου του Λεονάρντο ντα Βίντσι μέσα από το DNA του μοιάζει σχεδόν μυθιστορηματική. Κι όμως, μια ομάδα επιστημόνων υποστηρίζει ότι βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ στον εντοπισμό γενετικού υλικού που θα μπορούσε να ανήκει στον άνθρωπο που ενσάρκωσε όσο κανείς άλλος το ιδεώδες της Αναγέννησης.
Ερευνητές του Leonardo da Vinci DNA Project ανακοίνωσαν ότι εντόπισαν θραύσματα ανθρώπινου DNA τα οποία ενδέχεται να συνδέονται με τον Leonardo da Vinci, ανοίγοντας έναν νέο δρόμο τόσο για τη βιογραφική έρευνα όσο και για την αυθεντικοποίηση έργων τέχνης.
Ανάμεσα σε χιλιάδες μικροβιακά και περιβαλλοντικά ίχνη
Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν σε προδημοσίευση στην πλατφόρμα BioRxiv και βασίζονται στην ανάλυση γενετικού υλικού που συλλέχθηκε από ένα σχέδιο με κόκκινη κιμωλία, το οποίο αποδίδεται πιθανώς στον ίδιο τον Ντα Βίντσι, καθώς και από επιστολές γραμμένες από έναν γνωστό ξάδελφό του.
Ανάμεσα σε χιλιάδες μικροβιακά και περιβαλλοντικά ίχνη, οι επιστήμονες εντόπισαν αλληλουχίες του ανθρώπινου Υ χρωμοσώματος που ανήκουν στην ίδια γενετική ομάδα και παραπέμπουν σε κοινή καταγωγή από την Τοσκάνη, την περιοχή όπου γεννήθηκε ο Ντα Βίντσι.
Η σημασία της έρευνας
Συγκεκριμένα, οι αλληλουχίες αυτές ανήκουν στη γενεαλογική γραμμή E1b1b του Υ χρωμοσώματος, το οποίο μεταβιβάζεται από πατέρα σε γιο και παραμένει σε μεγάλο βαθμό αναλλοίωτο μέσα στους αιώνες. Αν η ερμηνεία είναι σωστή, πρόκειται για την πρώτη φορά που επιστήμονες εντοπίζουν πιθανό DNA του Λεονάρντο ντα Βίντσι. Οι ίδιοι οι ερευνητές, πάντως, σπεύδουν να τονίσουν ότι δεν μπορούν ακόμη να αποδώσουν τα ευρήματα με απόλυτη βεβαιότητα στον ίδιο τον καλλιτέχνη.
Η σημασία της έρευνας δεν περιορίζεται στην ταυτοποίηση ενός ιστορικού προσώπου. Όπως επισημαίνεται στην προδημοσίευση, η συνδυαστική χρήση μεταγονιδιωματικής ανάλυσης και δεικτών ανθρώπινου DNA δείχνει τόσο τις δυνατότητες όσο και τα όρια της γενετικής επιστήμης στον χώρο της πολιτιστικής κληρονομιάς. Μέθοδοι που μέχρι σήμερα βασίζονταν στην ανάλυση πινελιών, υλικών και στυλιστικών λεπτομερειών θα μπορούσαν στο μέλλον να συμπληρωθούν από βιολογικές «υπογραφές» που αφήνει πίσω του ένας δημιουργός.
Επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης είναι ο μικροβιολόγος Norberto Gonzalez-Juarbe από το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ, ο οποίος εργάζεται εδώ και χρόνια στο συγκεκριμένο πρόγραμμα. Όπως εξηγεί, η αρχική του ενασχόληση αφορούσε τη μελέτη μικροβίων πάνω σε έργα τέχνης, με στόχο τη συντήρησή τους. Τα αποτελέσματα αυτών των ερευνών τον οδήγησαν στην υπόθεση ότι, πέρα από βακτήρια και μύκητες, τα έργα ενδέχεται να «κρατούν» και ίχνη ανθρώπινου DNA από όσους τα άγγιξαν.
Η ιδέα ότι μπορούμε να πλησιάσουμε τον νου του Λεονάρντο ντα Βίντσι μέσα από το DNA του μοιάζει σχεδόν μυθιστορηματική / WIKIPEDIA
Το εγχείρημα είναι εξαιρετικά περίπλοκο
Το εγχείρημα, ωστόσο, είναι εξαιρετικά περίπλοκο. Ο Ντα Βίντσι δεν απέκτησε γνωστούς απογόνους και η ταφή του παραμένει αινιγματική. Η εκκλησία όπου ετάφη καταστράφηκε μετά τη Γαλλική Επανάσταση, ενώ οι ερευνητές δεν έχουν λάβει άδεια να εξετάσουν τον τάφο που αποδίδεται σε αυτόν στο κάστρο του Αμπουάζ. Έτσι, η αναζήτηση του DNA του στράφηκε αναγκαστικά σε έμμεσες πηγές: χαρτί, σχέδια, επιστολές.
Το σχέδιο με τίτλο «Holy Child», που βρισκόταν επί δύο δεκαετίες σε ιδιωτική συλλογή, αποτέλεσε κρίσιμο δείγμα. Το χαρτί, ως πορώδες υλικό, απορροφά ιδρώτα και σωματίδια δέρματος, μεταφέροντας ίχνη γενετικού υλικού. Με μια ελάχιστα παρεμβατική τεχνική, παρόμοια με εκείνη των τεστ COVID-19, οι επιστήμονες συνέλεξαν υλικό που περιείχε γενετικές «αναμνήσεις» μισής χιλιετίας. Από αυτό το υλικό, περίπου το 99% δεν ήταν ανθρώπινης προέλευσης, αλλά μικροβιακό ή φυτικό.
Παραδόξως, αυτά τα μη ανθρώπινα ίχνη αποδείχθηκαν εξίσου αποκαλυπτικά. Ανιχνεύθηκαν, μεταξύ άλλων, αλληλουχίες από γλυκές πορτοκαλιές, φυτά που καλλιεργούνταν στους κήπους των Μεδίκων την εποχή του Ντα Βίντσι, καθώς και ίχνη του παρασίτου Plasmodium, το οποίο ήταν ενδημικό στην κεντρική Ιταλία και είχε προκαλέσει θανάτους σε μέλη της ίδιας οικογένειας. Όλα αυτά ενίσχυσαν την εκτίμηση ότι το γενετικό «περιβάλλον» του δείγματος ταίριαζε με την Τοσκάνη του 15ου και 16ου αιώνα. Πηγή: iefimerida
