Νεότερες μελέτες δείχνουν ότι η διατροφή μπορεί να παίζει ρόλο στην ακμή, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για τη λεγόμενη «δυτική διατροφή»
Η σοκολάτα θεωρείται εδώ και δεκαετίες ένας από τους βασικούς «ενόχους» για την εμφάνιση ακμής, μαζί με άλλα γλυκά. Ωστόσο, σύμφωνα με νεότερες επιστημονικές έρευνες, η κακή της φήμη ίσως δεν είναι απολύτως δικαιολογημένη.
Η ακμή είναι μια συχνή δερματική πάθηση που εμφανίζεται όταν οι θύλακες των τριχών στο δέρμα φράζουν από σμήγμα και νεκρά κύτταρα. Αυτό οδηγεί στη δημιουργία σπυριών και φλεγμονών. Στις περισσότερες περιπτώσεις σοβαρής ή επίμονης ακμής, τόσο στην εφηβεία όσο και στην ενήλικη ζωή, ο βασικός παράγοντας είναι η γενετική προδιάθεση, εξηγεί η δερματολόγος και κλινική λέκτορας στο King’s College London Beibei Du-Harpur. Τα γονίδια καθορίζουν το μέγεθος των σμηγματογόνων αδένων του δέρματος, οι οποίοι παράγουν το σμήγμα.
Οι πρώτες μελέτες για τη σοκολάτα
Η σύνδεση μεταξύ σοκολάτας και ακμής εξετάστηκε ήδη από τη δεκαετία του 1960. Η μεγαλύτερη μελέτη εκείνης της περιόδου, στην οποία συμμετείχαν μόλις 65 άτομα, δεν βρήκε καμία σχέση μεταξύ των δύο. Ωστόσο, η έρευνα αυτή έχει δεχθεί έντονη κριτική τα επόμενα χρόνια για προβλήματα στον σχεδιασμό της, σύμφωνα με το BBC.
Παρότι η σοκολάτα ίσως δεν ευθύνεται άμεσα για την εμφάνιση σπυριών, νεότερες μελέτες δείχνουν ότι η διατροφή μπορεί να παίζει ρόλο στην ακμή, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για τη λεγόμενη «δυτική διατροφή», η οποία είναι πλούσια σε ζάχαρη, κορεσμένα λιπαρά και γαλακτοκομικά.
Η αύξηση της ακμής στους ενήλικες
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση των περιστατικών ακμής σε ενήλικες, ιδιαίτερα στις γυναίκες. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν υπάρχει μία μόνο εξήγηση για αυτό το φαινόμενο.
Η Du-Harpur σημειώνει ότι ο σύγχρονος τρόπος ζωής ενδέχεται να συμβάλλει στο πρόβλημα. «Γενικά ο τρόπος ζωής μας δεν είναι ιδιαίτερα καλός για το ανθρώπινο σώμα και ίσως η ακμή να αποτελεί μία από τις εκδηλώσεις αυτού», αναφέρει.
Παράγοντες όπως το στρες, οι λοιμώξεις ή ορμονικές αλλαγές – όπως το προεμμηνορροϊκό σύνδρομο – μπορούν επίσης να επιδεινώσουν την κατάσταση, σύμφωνα με τη δερματολόγο Zainab Laftah από το νοσοκομείο Guy’s and St Thomas’ στο Λονδίνο.
Η σχέση διατροφής και ακμής
Πολλοί ασθενείς συνεχίζουν να θεωρούν τη σοκολάτα βασικό παράγοντα για την εμφάνιση ακμής. Η Laftah αναφέρει ότι περίπου εννέα στους δέκα ασθενείς που επισκέπτονται το ιατρείο της ρωτούν ποιες τροφές πρέπει να αφαιρέσουν από τη διατροφή τους – και η σοκολάτα είναι από τις πιο συχνές ερωτήσεις.
Όπως επισημαίνει, υπάρχει μια παρανόηση αλλά και «λίγη αλήθεια» σε αυτή την αντίληψη.
Ένας πιθανός μηχανισμός που συνδέει τη διατροφή με την ακμή είναι ο γλυκαιμικός δείκτης (GI) των τροφών, δηλαδή η ταχύτητα με την οποία αυξάνουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Πολλές μελέτες έχουν βρει συσχέτιση ανάμεσα σε τρόφιμα με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη – όπως το ψωμί, τα ζυμαρικά και ορισμένα φρούτα – και την επιδείνωση της ακμής.
Τα τρόφιμα αυτά αυξάνουν την παραγωγή ινσουλίνης, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή στον οργανισμό και να αυξήσει την παραγωγή σμήγματος στο δέρμα, οδηγώντας σε φραγμένους πόρους και σπυράκια. Ωστόσο, η σοκολάτα έχει γενικά χαμηλό έως μέτριο γλυκαιμικό δείκτη, κάτι που καθιστά λιγότερο σαφή τη σχέση της με την ακμή.
Οι μελέτες για τη σοκολάτα
Ορισμένες έρευνες προσπάθησαν να εξετάσουν συγκεκριμένα τα συστατικά της σοκολάτας. Σε μια μικρή μελέτη του 2011 εξετάστηκε η επίδραση της 100% μαύρης σοκολάτας, ώστε να απομονωθεί η επίδραση της σοκολάτας από τη ζάχαρη. Τα αποτελέσματα έδειξαν πιθανή επιδείνωση της ακμής, όμως η μελέτη περιλάμβανε μόνο 10 συμμετέχοντες και δεν υπήρχε ομάδα ελέγχου με εικονικό φάρμακο.
Γι’ αυτό οι επιστήμονες θεωρούν ότι τα δεδομένα δεν είναι επαρκή για ασφαλή συμπεράσματα.
Η δυτική διατροφή στο μικροσκόπιο
Αντί να εστιάζουν αποκλειστικά στη σοκολάτα, πολλοί ερευνητές εξετάζουν τη συνολική επίδραση της δυτικής διατροφής στην ακμή.
Μια μεγάλη μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2020, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 24.000 άνθρωποι, συνέκρινε τις διατροφικές συνήθειες με τα αυτοαναφερόμενα συμπτώματα ακμής. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η διατροφή με πολλά λιπαρά και ζάχαρη πιθανότατα συμβάλλει στην εμφάνιση ακμής.
Παράλληλα, μια άλλη μελέτη πληθυσμού έδειξε ότι οι κάτοικοι του νησιού Κιτάβα στην Παπούα Νέα Γουινέα δεν εμφανίζουν ακμή, κάτι που οι ερευνητές συνδέουν με τη διατροφή τους, η οποία χαρακτηρίζεται από χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη.
Η ακμή ως μεταβολική διαταραχή του δέρματος
Ο καθηγητής δερματολογίας Bodo Melnik από το Πανεπιστήμιο του Όσναμπρικ υποστηρίζει ότι η ακμή μπορεί να θεωρηθεί «μεταβολικό σύνδρομο του δέρματος». Όπως σημειώνει, υπάρχουν πολλές ομοιότητες μεταξύ της ακμής και άλλων ασθενειών που σχετίζονται με τον δυτικό τρόπο ζωής, όπως ο διαβήτης και η παχυσαρκία.
Σε μελέτη του 2015 υποστήριξε ότι οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες, το γάλα και τα κορεσμένα ή τρανς λιπαρά μπορεί να ενισχύουν την ακμή. Οι τροφές με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη ενεργοποιούν μια αντίδραση στον οργανισμό που αυξάνει την παραγωγή σμήγματος και αλλάζει τη σύνθεσή του.
Υπάρχουν και πιθανά οφέλη
Η σοκολάτα, ιδιαίτερα η μαύρη, περιέχει φλαβονοειδή, ισχυρά αντιοξειδωτικά που μπορούν να μειώσουν το οξειδωτικό στρες στο δέρμα. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι αυτά τα συστατικά μπορεί να βοηθούν στην προστασία από τη γήρανση του δέρματος.
Ωστόσο, αυτό το πιθανό όφελος αφορά κυρίως την εμφάνιση του δέρματος και όχι απαραίτητα τη μείωση της ακμής.
Ο ρόλος της συνολικής υγείας
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η επίδραση της διατροφής εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη γενετική προδιάθεση κάθε ατόμου. Μια διατροφή πλούσια σε θερμίδες αλλά φτωχή σε θρεπτικά συστατικά μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή στον οργανισμό, η οποία σε άτομα με προδιάθεση μπορεί να εκδηλωθεί ως ακμή.
Αντίθετα, μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και τροφές με αντιοξειδωτικά θεωρείται ωφέλιμη για το δέρμα. Όπως σημειώνει η Du-Harpur, «το σώμα λειτουργεί ως σύνολο, οπότε ό,τι είναι καλό για την καρδιά, το έντερο και τον εγκέφαλο είναι καλό και για το δέρμα».
