Με μια πορεία που εκτείνεται από τη ζωγραφική και τη χαρακτική έως τη φωτογραφία, τη video art και τις performances, ο Δημήτρης Γέρος έχει διαμορφώσει ένα προσωπικό εικαστικό σύμπαν, όπου το υπερπραγματικό, η μνήμη και η εσωτερική αναζήτηση συνυπάρχουν σταθερά.
Υπάρχουν καλλιτέχνες που ακολουθούν μια ευθύγραμμη διαδρομή. Και υπάρχουν και εκείνοι που χτίζουν το έργο τους μέσα από μετατοπίσεις, επιστροφές, δοκιμές και προσωπικές υπερβάσεις. Ο Δημήτρης Γέρος ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία. Με μια πολυετή και πολυδιάστατη παρουσία στον χώρο της τέχνης, έχει καταφέρει να διαμορφώσει μια πορεία με σαφή ταυτότητα, αλλά χωρίς περιορισμούς.
Ο ίδιος δίνει ίσως την πιο καθαρή περιγραφή της σχέσης του με τη δημιουργία όταν λέει: «Δεν μπορώ να μη ζωγραφίζω». Η φράση αυτή δεν ακούγεται ως απλή δήλωση αγάπης προς την τέχνη. Ακούγεται ως εσωτερική ανάγκη. Ως συνθήκη ύπαρξης. Και αυτό ακριβώς αποτυπώνεται και στο έργο του.
Γεννημένος στη Λιβαδειά το 1948, ο Δημήτρης Γέρος ακολούθησε μια διαδρομή που δεν εγκλωβίστηκε ποτέ σε ένα μόνο μέσο. Ζωγραφική, χαρακτική, φωτογραφία, γλυπτική, σκηνογραφία, κατασκευή αντικειμένων, performances, video art. Όλα λειτούργησαν ως διαφορετικοί τρόποι έκφρασης μιας βαθιά προσωπικής εικαστικής αναζήτησης. Το στοιχείο που ενώνει αυτή την πορεία είναι η ανάγκη να μετατραπεί ο εσωτερικός κόσμος σε εικόνα.
Παρότι ασχολήθηκε με πολλές μορφές τέχνης, η ζωγραφική παραμένει ο κεντρικός του άξονας. Όπως ο ίδιος έχει εξηγήσει, ακόμη και η φωτογραφία πέρασε μέσα από το βλέμμα του ζωγράφου. Η σύνθεση, η ισορροπία, το κάδρο, η ένταση της εικόνας, όλα μοιάζουν να πηγάζουν από αυτή τη βασική του ιδιότητα. Η ζωγραφική δεν είναι απλώς μία από τις τέχνες που υπηρέτησε. Είναι η γλώσσα μέσα από την οποία φαίνεται να οργανώνει τον κόσμο.
Σε μια εποχή όπου πολλοί δημιουργοί αναζητούσαν σταθερές, ο Γέρος κινήθηκε συχνά προς το πείραμα. Υπήρξε από τους πρώτους Έλληνες καλλιτέχνες που καταπιάστηκαν με τη video art, το body art, τις performances και το mail art, διευρύνοντας τα όρια της εικαστικής πρακτικής στην Ελλάδα. Όμως το ενδιαφέρον στην περίπτωσή του δεν βρίσκεται μόνο στην πρωτοπορία. Βρίσκεται κυρίως στο ότι ποτέ δεν έμεινε στάσιμος.
Ο ίδιος έχει μιλήσει ανοιχτά για στιγμές εσωτερικής μετατόπισης, αλλά και για την επιστροφή του στη ζωγραφική με νέους όρους. «Ξαναανακάλυψα τη ζωγραφική και άρχισα να ξαναζωγραφίζω», έχει πει. Η φράση αυτή κρύβει μέσα της κάτι βαθύτερο από μια τεχνική επαναφορά. Δείχνει έναν δημιουργό που επιτρέπει στον εαυτό του να ξαναβρεί την ουσία του, χωρίς φόβο, χωρίς προσποίηση, χωρίς την ανάγκη να υπηρετήσει μια συγκεκριμένη εικόνα προς τα έξω.
Το έργο του φέρει έντονα το στοιχείο της εσωτερικότητας. Στους πίνακές του εμφανίζονται συχνά μορφές μοναχικές, αινιγματικές, σχεδόν σαν να κατοικούν σε έναν χώρο ανάμεσα στο πραγματικό και στο φανταστικό. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ίδιος συνδέει ανοιχτά την τέχνη με τη μοναχικότητα. «Για να κάνεις τέχνη χρειάζεσαι απομόνωση», σημειώνει. Στη δική του περίπτωση, η απομόνωση δεν μοιάζει να είναι αποκοπή. Είναι πεδίο συγκέντρωσης, παρατήρησης και εσωτερικής σύνδεσης με την εικόνα.
Ίσως γι’ αυτό το έργο του αποπνέει τόσο έντονα την αίσθηση του ονείρου. Ο Δημήτρης Γέρος δεν κρύβει ότι το υπερπραγματικό αποτελεί βασικό στοιχείο της ζωής και της τέχνης του. «Η ζωή μου στηρίζεται στο όνειρο και στο υπερπραγματικό», έχει δηλώσει, προσφέροντας ουσιαστικά το κλειδί για να διαβάσει κανείς το εικαστικό του σύμπαν. Οι εικόνες του δεν επιδιώκουν απλώς να αναπαραστήσουν κάτι ορατό. Επιχειρούν να αποδώσουν κάτι πιο άυλο. Μια αίσθηση. Μια μνήμη. Μια εσωτερική κατάσταση.
Η πορεία του, βέβαια, δεν εξαντλείται στο ατελιέ. Ζώντας και δημιουργώντας ανάμεσα στην Αθήνα, τη Λέσβο και τη Νέα Υόρκη, ο Γέρος έχει αναπτύξει μια σχέση διαρκούς τροφοδότησης με τους τόπους, τα πρόσωπα και τις εμπειρίες που τον περιβάλλουν. «Σε κάθε μέρος εμπνέομαι διαφορετικά έργα», λέει, και αυτή η φράση φανερώνει έναν καλλιτέχνη που δεν αντιμετωπίζει τον χώρο ως φόντο, αλλά ως ενεργό στοιχείο της δημιουργικής διαδικασίας.
Στη μακρά διαδρομή του έχει συνδεθεί με σημαντικές προσωπικότητες και έχει παρουσιάσει τη δουλειά του σε Ελλάδα και εξωτερικό, αφήνοντας σταθερό αποτύπωμα στη σύγχρονη εικαστική σκηνή. Ωστόσο, εκείνο που κάνει την περίπτωσή του πραγματικά ξεχωριστή είναι η αίσθηση αυθεντικότητας που διαπερνά το έργο και τον λόγο του. Δεν μοιάζει με καλλιτέχνη που επιδιώκει να εντυπωσιάσει. Μοιάζει περισσότερο με δημιουργό που παραμένει πιστός σε μια εσωτερική γραμμή, ακόμη κι όταν αυτή τον οδηγεί σε δύσβατα ή απρόβλεπτα μονοπάτια.
Ο Δημήτρης Γέρος παραμένει μια σπάνια περίπτωση εικαστικού που έχει καταφέρει να συνδυάσει τον πειραματισμό με τη συνέπεια, την προσωπική γλώσσα με τη διαχρονικότητα, το όνειρο με την εικαστική ακρίβεια. Και ίσως αυτό να είναι το στοιχείο που τον κρατά ουσιαστικά παρόντα. Η αίσθηση ότι το έργο του δεν γεννήθηκε για να ακολουθήσει τάσεις, αλλά για να εκφράσει μια αληθινή, επίμονη και βαθιά προσωπική ανάγκη.
