Η αξιοπιστία εργαλείων ανίχνευσης τεχνητής νοημοσύνης, τα ψευδώς θετικά και αρνητικά αποτελέσματα και η απαγόρευση χρήσης τέτοιου λογισμικού από διεθνή πανεπιστήμια.
Κάποτε υπήρχαν τα σκονάκια. Ολόκληρες παράγραφοι από τα σχολικά βιβλία σε σμίκρυνση αριστοτεχνικά αποτυπωμένες σε σόλες παπουτσιών, στην πράσινη επιφάνεια του θρανίου ή σε μικρογραφίες στο δέρμα, σαν τατουάζ, κρυμμένες κάτω από μπλουζάκια και σορτσάκια. Οι καιροί αλλάζουν, αλλά η συνήθεια της αντιγραφής παραμένει. Απλώς εξελίσσεται. Με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ), οι εργασίες στο πανεπιστήμιο γίνονται πιο εύκολη υπόθεση. Η σωστή χρήση των chatbot μπορεί να βοηθήσει στη συγκέντρωση πληροφοριών, στοιχείων, μεταφράσεων, μετατροπών που σε άλλη περίπτωση θα απαιτούσε πολύωρη αναζήτηση.
Αυτό το κείμενο το έχει γράψει άνθρωπος ή ΑΙ;
Με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, οι εργασίες στο πανεπιστήμιο γίνονται πιο εύκολη υπόθεση. Πώς, όμως, μπορεί κάποιος να αντιληφθεί αν αυτές είναι αποτέλεσμα μελέτης και όχι τεχνολογίας;
Το φιλτράρισμα αυτών, καθώς και η επιβεβαίωση για την ακρίβεια των δεδομένων που μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα εμφανίζονται στην οθόνη θεωρούνται απαραίτητα για την ορθή χρήση τους. Το ίδιο απαραίτητη κρίνεται η σωστή απόδοση των πηγών. Σημαντικότερο όλων, ωστόσο, είναι η τεχνητή νοημοσύνη να εκτελεί χρέη βοηθού και να μην αντικαθιστά τον φοιτητή. Εξάλλου, πρόκειται για εργαλείο και όχι για δημιουργό. Το περιεχόμενο, επομένως, επιβάλλεται να είναι πρωτότυπο και όχι λογοκλοπή;
Πρωτότυπο ή προϊόν τεχνητής νοημοσύνης;
Την τελευταία περίοδο η συζήτηση γύρω από γνήσιο προϊόν ή κατασκευασμένο από τεχνητή νοημοσύνη έχει επεκταθεί: από κείμενα σε ενημερωτικές ιστοσελίδες, μέχρι διαφημιστικό περιεχόμενο, αναρτήσεις σε δημοφιλείς ψηφιακές πλατφόρμες, ακόμα και μαθητικές ή πτυχιακές εργασίες.
Πώς, όμως, μπορεί κάποιος να αντιληφθεί αν αυτό που έχει στα χέρια του είναι αποτέλεσμα προσπάθειας και μελέτης και όχι τεχνολογίας; Σχεδόν παράλληλα με την «έκρηξη» του φαινομένου του ChatGPT, αναπτύχθηκαν εργαλεία για τον εντοπισμό κειμένων τεχνητής νοημοσύνης. Αναλύοντας τη δομή, την ροή του λόγου, τη σύνθεση των προτάσεων, τη χρήση λέξεων ή το μήκος των φράσεων, καθώς και εικόνες και βίντεο, ο ανιχνευτής προσδιορίζει αν πρόκειται για προϊόν αλγόριθμου μηχανικής μάθησης ή ανθρώπινης προσπάθειας.
Παρότι τέτοια εργαλεία θεωρούνται προηγμένα, το πρόβλημα γύρω από την αυθεντικότητα ή μη, γίνεται πιο σύνθετο, καθώς η εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης βρίσκεται σε τέτοιο επίπεδο που ακόμα κι η ίδια η ΑΙ δυσκολεύεται να αναγνωρίσει το αποτύπωμά της.
Κορώνα-γράμματα
Ολοένα περισσότεροι είναι οι εκπαιδευτικοί που λειτουργούν σαν ντετέκτιβ, αναζητώντας πίσω από τις λέξεις ένα chatbot. Με όπλα τους τα εργαλεία ανίχνευσης μεταφέρουν αποσπάσματα από εργασίες φοιτητών τους και περιμένουν να αποφανθούν: ένοχος ή αθώος; Το τίμημα βαρύ, αφού η εξαπάτηση μπορεί να να αποβεί μοιραία με σοβαρές κυρώσεις, όπως αποβολή ή ακόμα και ανάκληση πτυχίου. Ωστόσο, δεν είναι λίγες οι φορές που μαθητές έχουν αδικηθεί, αφού τέτοιου είδους εργαλεία αποδεικνύεται ότι έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα και μπορεί να θεωρηθούν εντελώς αναξιόπιστα, αν αποτελούν τη μοναδική πηγή για την ταυτοποίηση περιεχομένου. Ακόμα και όσα διατίθενται επί πληρωμή είναι πιθανό να αγγίζουν ποσοστά ακρίβειας 80-90%, ενώ πολλά δωρεάν δεν αποκλείεται να σημειώσουν πολύ χαμηλότερα επίπεδα.
Σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ (UMD) οι ανιχνευτές αυτοί εμφανίζουν μεγάλη αδυναμία να ανιχνεύσουν την ανθρώπινη ή ψηφιακή υπόσταση ενός κειμένου σε τέτοιο βαθμό που ο καθηγητής Επιστήμης Υπολογιστών του UMD, Σοχείλ Φαιζί, τη συγκρίνει με το παιχνίδι τού “κορώνα-γράμματα”. Όπως αναφέρει ο καθηγητής συχνά το ανθρώπινο κείμενο ανιχνεύεται ως δημιουργημένο από τεχνητή νοημοσύνη και το κείμενο που δημιουργείται από τεχνητή νοημοσύνη απλώς δεν ανιχνεύεται. Τέτοια λάθη, επισημαίνει, μπορεί να είναι εξαιρετικά επιζήμια και συχνά αδύνατο να αμφισβητηθούν όταν αρχές, όπως οι εκπαιδευτικοί και οι εκδότες, κατηγορούν τους φοιτητές και άλλους δημιουργούς περιεχομένου ότι χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη.
Ψευδώς θετικά
Η επίκουρη καθηγήτρια Επιστήμης Υπολογιστών του UMD, Φουρόνγκ Χουάνγκ, ωστόσο εξηγεί ότι καθώς τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (LLMs) εκπαιδεύονται σε μεγάλες ποσότητες κειμένου και όσο περισσότερες πληροφορίες τους παρέχουμε, τόσο καλύτερα και πιο ανθρώπινα θα είναι τα αποτελέσματά τους, το ίδιο μπορεί να συμβεί και με τους ανιχνευτές. Όσο περισσότερα δείγματα κειμένου, τόσο πιο εξελιγμένοι θα είναι και επομένως πιο αξιόπιστοι. Το τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου του Σαν Ντιέγκο (USD), επιβεβαιώνει την ανακρίβεια των ανιχνευτών χαρακτηρίζοντάς τους «ούτε ακριβείς ούτε αξιόπιστους», καθώς προκύπτει μεγάλος αριθμός ψευδώς θετικών και ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων. «Τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα μπορούν επίσης να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον δυσπιστίας όπου οι φοιτητές αντιμετωπίζονται ως ύποπτοι εξ ορισμού και αυτό μπορεί να υπονομεύσει τη σχέση διδακτικού προσωπικού-φοιτητή», αναφέρει χαρακτηριστικά το αμερικανικό πανεπιστήμιο.
Παραθέτει, δε, συγκεκριμένο παράδειγμα: αυτό του Turnitin, οι δημιουργοί του οποίου παρότι ισχυρίζονται πως έχει ποσοστό ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων μικρότερο από 1%, σε έρευνα της Washington Post καταγράφηκε πολύ υψηλότερο ποσοστό (άνω του 50%), αν και σε πολύ μικρότερο μέγεθος δείγματος. Επιπλέον, όπως επισημαίνει το USD, μελέτες δείχνουν ότι τα κείμενα φοιτητών στο φάσμα του αυτισμού, με ΔΕΠΥ ή δυσλεξία και για όσους τα αγγλικά είναι δεύτερη γλώσσα, «ανιχνεύονται» από εργαλεία ανίχνευσης ως προϊόντα τεχνητής νοημοσύνης σε υψηλότερα ποσοστά από όσους έχουν ως μητρική την αγγλική γλώσσα, εξαιτίας επαναλαμβανόμενων φράσεων, όρων και λέξεων.
Αδικημένοι φοιτητές
Παλαιότερο δημοσίευμα της Washington Post ανέπτυξε το θέμα αναδεικνύοντας την υπόθεση φοιτήτριας, την εργασία της οποίας «τσίμπησε» η δαγκάνα του Turnitin. Η φοιτήτρια παρότι -όπως υποστηρίζει- συνέταξε μόνη της και χωρίς τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης την εργασία της, το εργαλείο επισήμανε πως σε ποσοστό 8% επρόκειτο για προϊόν κάποιου chatbot. Για τους μαθητές, η πιθανότητα να κατηγορηθούν για απάτη είναι μεγάλη, αφού ο μοναδικός τρόπος να αποδείξουν ότι… δεν είναι ελέφαντες, είναι αν ο καθηγητής γνωρίζει το ύφος γραφής και εμπιστεύεται τον μαθητή.
Πάντως, δεν είναι λίγα τα διεθνή πανεπιστήμια που αποθαρρύνουν τους καθηγητές από τη χρήση τέτοιων εργαλείων. Ανάμεσα σε αυτά το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ, το Γέιλ, το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια (UC Μπέρκλεϋ), το Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης (ΜΙΤ), το Πανεπιστήμιο του Τορόντο στον Καναδά, το Πανεπιστήμιο Ντίκιν στην Αυστραλία, το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ στη Μεγάλη Βρετανία. Συνολικά, περισσότερα από 50 πανεπιστημιακά ιδρύματα περιορίζουν ή απαγορεύουν τη χρήση τέτοιου λογισμικού.
Με λίγα λόγια, όταν η ΑΙ χρησιμοποιείται με υπευθυνότητα, αυξάνεται η παραγωγικότητα, μειώνεται ο χρόνος που δαπανάται και αφιερώνεται μεγαλύτερη προσοχή σε σημαντικά ζητήματα. Η τεχνολογία μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη, αλλά η πραγματική αξία έγκειται στην κριτική σκέψη και την πρωτότυπη δημιουργία. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν απειλεί. Απαιτείται, όμως, η σωστή χρήση, η γνώση, η εξοικείωση και η κατάλληλη προετοιμασία. πηγή: newmoney.gr
