Πώς η ηγεσία χτίζει εμπιστοσύνη, περιορίζει τις παρερμηνείες και ενισχύει την απόδοση
Του Νικόλα Χριστοφή
Οι οργανισμοί επενδύουν σήμερα σημαντικούς πόρους στην τεχνολογία, την καινοτομία, τα συστήματα και τις διαδικασίες τους. Όλα αυτά έχουν αξία και συμβάλλουν στην πρόοδο. Ωστόσο, υπάρχει ένας παράγοντας που επηρεάζει καθοριστικά την καθημερινή λειτουργία, την παραγωγικότητα και τη συνοχή τους, η ποιότητα της ηγεσίας.
Το αποτελεσματικό management ξεπερνά την εφαρμογή κανονισμών, την παρακολούθηση δεικτών και την επίτευξη οικονομικών στόχων. Απαιτεί ανθρώπινη κρίση, συνέπεια, καθαρή σκέψη και ουσιαστική κατανόηση των ανθρώπων. Χρειάζεται στελέχη που μπορούν να καθοδηγούν, να ακούν, να εξηγούν και να δημιουργούν σταθερότητα.
Σε περιβάλλοντα όπου η ηγεσία υστερεί, εμφανίζονται συχνά φήμες, παρερμηνείες και ανεπίσημα κανάλια πληροφόρησης. Όταν η ενημέρωση φτάνει αργά, αποσπασματικά ή με ασάφεια, δημιουργείται κενό και αυτό το κενό γεμίζει γρήγορα με υποθέσεις, προσωπικές ερμηνείες και πληροφορίες που κυκλοφορούν χωρίς επιβεβαίωση.
Με τον καιρό, η κατάσταση αυτή επηρεάζει τις σχέσεις μέσα στον χώρο εργασίας. Οι άνθρωποι αρχίζουν να αμφιβάλλουν, να κρατούν αποστάσεις και να ερμηνεύουν κάθε αλλαγή με καχυποψία. Ακόμη και μια σωστή απόφαση μπορεί να προκαλέσει αντίδραση, όταν παρουσιάζεται χωρίς επαρκές πλαίσιο και ξεκάθαρη εξήγηση.
Η εμπειρία σε επιχειρήσεις και οργανισμούς δείχνει ότι πολλές εσωτερικές εντάσεις ξεκινούν από αδύναμη επικοινωνία. Οι εργαζόμενοι θέλουν να γνωρίζουν τι συμβαίνει, για ποιον λόγο λαμβάνονται συγκεκριμένες αποφάσεις και ποια είναι η κατεύθυνση της διοίκησης. Όταν βασικά ερωτήματα μένουν αναπάντητα, οι φήμες αποκτούν χώρο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μεγαλύτερη επιρροή από την επίσημη ενημέρωση.
Γι’ αυτό το σύγχρονο management χρειάζεται ουσιαστική ηγετική αντίληψη. Η ηγεσία αποτελεί σύνολο συμπεριφορών και ικανοτήτων που καλλιεργούνται στην πράξη. Περιλαμβάνει ενεργητική ακρόαση, συναισθηματική νοημοσύνη, διαχείριση συγκρούσεων, ψυχραιμία σε περιόδους αλλαγής και σαφή τρόπο επικοινωνίας.
Ένας καλός ηγέτης κάνει κάτι πολύ βαθύτερο από το να δίνει οδηγίες. Εξηγεί το σκεπτικό πίσω από τις αποφάσεις, αναγνωρίζει τις ανησυχίες της ομάδας και καλλιεργεί ένα περιβάλλον όπου οι άνθρωποι αισθάνονται ότι μπορούν να μιλήσουν με ειλικρίνεια. Οι αποφάσεις μπορεί να είναι δύσκολες. Όμως χρειάζεται να παρουσιάζονται με σεβασμό, συνέπεια και επαγγελματισμό.
Σε σύνθετες δομές, η απουσία αυτών των δεξιοτήτων μπορεί να δημιουργήσει σοβαρές δυσκολίες. Μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλό ηθικό, μειωμένη απόδοση, εσωτερικές εντάσεις και απώλεια συνοχής. Όταν οι εργαζόμενοι αισθάνονται ότι η φωνή τους αγνοείται ή ότι η πληροφόρηση φτάνει σε αυτούς καθυστερημένα, στρέφονται πιο εύκολα σε ανεπίσημες πηγές. Έτσι ενισχύεται η δυσπιστία και περιορίζεται η συνεργασία.
Οι επιπτώσεις έχουν και οικονομική διάσταση. Ένα προβληματικό εσωτερικό περιβάλλον επηρεάζει την παραγωγικότητα, αυξάνει τις απουσίες, οδηγεί σε απώλεια ικανών στελεχών και δημιουργεί συγκρούσεις που απαιτούν χρόνο και πόρους για να αντιμετωπιστούν. Η ποιότητα της ηγεσίας, επομένως, συνδέεται άμεσα με τη βιωσιμότητα και την απόδοση.
Οι οργανισμοί που ξεχωρίζουν αντιλαμβάνονται ότι η επιτυχία τους εξαρτάται από τα προϊόντα, τις υπηρεσίες και τις διαδικασίες τους, αλλά και από την ποιότητα των σχέσεων στο εσωτερικό τους. Γι’ αυτό επενδύουν στην ανάπτυξη των στελεχών τους, στην εκπαίδευση σε θέματα διοίκησης, στη σωστή εσωτερική ενημέρωση και στη διαμόρφωση μιας πιο υγιούς κουλτούρας.
Το ζητούμενο είναι να υπάρχουν ηγέτες που εμπνέουν εμπιστοσύνη, δίνουν κατεύθυνση και κρατούν τις ομάδες ενωμένες, ακόμη και σε περιόδους πίεσης ή αλλαγής. Η διοικητική επάρκεια παραμένει απαραίτητη, αλλά αποκτά πραγματική αξία όταν συνοδεύεται από ενσυναίσθηση, καθαρότητα λόγου και σταθερότητα στη συμπεριφορά.
Ένα management που στηρίζεται αποκλειστικά στην εξουσία της θέσης μπορεί εύκολα να δημιουργήσει απόσταση, αβεβαιότητα και εσωτερική φθορά. Αντίθετα, όταν η διοικητική ικανότητα συνδυάζεται με ώριμη ηγετική συμπεριφορά, ο οργανισμός λειτουργεί με μεγαλύτερη συνοχή, καλύτερη συνεργασία και πιο σταθερή απόδοση.
- Ο Νικόλας Χριστοφή, είναι κάτοχος Μεταπτυχιακού τίτλου στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, Εκπαιδευτικός και Δημοσιογράφος.
