Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει την Ελλάδα και την Κύπρο στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω μη κατάλληλης επεξεργασίας των αποβλήτων
Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει την Ελλάδα [INFR(2021)2166] και την Κύπρο [INFR(2021)2217] στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω μη ορθής εφαρμογής της οδηγίας περί υγειονομικής ταφής των αποβλήτων (οδηγία 1999/31/ΕΚ) και της οδηγίας-πλαισίου για τα απόβλητα (οδηγία 2008/98/ΕΚ).
Η οδηγία περί υγειονομικής ταφής αποβλήτων θεσπίζει πρότυπα για τους χώρους υγειονομικής ταφής με σκοπό την αποφυγή των δυσμενών επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία, στο νερό, στο έδαφος και στον αέρα. Σύμφωνα με την εν λόγω οδηγία, τα κράτη μέλη πρέπει να λάβουν μέτρα ώστε να εξασφαλίσουν ότι σε χώρους υγειονομικής ταφής πραγματοποιείται διάθεση μόνο αποβλήτων που έχουν υποστεί επεξεργασία. Η οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα αποσκοπεί στην πρόληψη ή τη μείωση της παραγωγής αποβλήτων. Σύμφωνα με την οδηγία, τα κράτη μέλη πρέπει να ανακτούν και να διαθέτουν τα απόβλητα κατά τρόπο που δεν θέτει σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, καθώς απαγορεύει την εγκατάλειψη, την απόρριψη ή την ανεξέλεγκτη διάθεση των αποβλήτων.
Η Επιτροπή απέστειλε στην Ελλάδα προειδοποιητική επιστολή τον Νοέμβριο του 2021 και αιτιολογημένη γνώμη τον Δεκέμβριο του 2024, σχετικά με ελλείψεις σε 84 χώρους υγειονομικής ταφής, αλλά και σχετικά με τη μη δημιουργία ολοκληρωμένου και κατάλληλου δικτύου εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων που θα αξιοποιεί τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές. Κατόπιν αξιολόγησης της απάντησης που υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές και των διαθέσιμων πληροφοριών, φαίνεται ότι τρεις χώροι υγειονομικής ταφής έκλεισαν. Από τους υπόλοιπους 81 χώρους υγειονομικής ταφής, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι 66 χώροι υγειονομικής ταφής δεν συμμορφώνονται (81 %).
Η Επιτροπή απέστειλε στην Κύπρο προειδοποιητική επιστολή τον Δεκέμβριο του 2021 και αιτιολογημένη γνώμη τον Δεκέμβριο του 2024, σχετικά με τη μη υποβολή των αποβλήτων σε κατάλληλη επεξεργασία πριν από την υγειονομική ταφή τους, αλλά και σχετικά με τη μη δημιουργία ολοκληρωμένου και κατάλληλου δικτύου εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων που θα αξιοποιεί τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές. Αφού εξέτασε την απάντηση που υπέβαλαν οι κυπριακές αρχές και τις διαθέσιμες πληροφορίες, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το 21 % των αποβλήτων που παράγονται στην Κύπρο καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής χωρίς προηγούμενη επεξεργασία.
Η Επιτροπή κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι και στις δύο χώρες, η ικανότητα των εγκαταστάσεων επεξεργασίας αποβλήτων πριν από την υγειονομική ταφή είναι ανεπαρκής για την επεξεργασία των μεικτών αστικών αποβλήτων.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι προσπάθειες που έχουν καταβάλει οι ελληνικές και οι κυπριακές αρχές για την αντιμετώπιση των ελλείψεων είναι ανεπαρκείς και, για τον λόγο αυτόν, παραπέμπει την Ελλάδα και την Κύπρο στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ΕΕ παράγει περίπου 2,5 δισεκατομμύρια τόνους αποβλήτων ετησίως, περίπου 5 τόνους ετησίως ανά άτομο. Αυτό δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά τη διαχείριση των αποβλήτων.
Η οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων. Καθορίζει τις βασικές έννοιες που σχετίζονται με τη διαχείριση των αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των ορισμών των αποβλήτων, της ανακύκλωσης και της ανάκτησης, καθώς και την ιεράρχηση των αποβλήτων και τις συναφείς αρχές. Το σημαντικότερο είναι ότι αποσκοπεί στην πρόληψη της έκθεσης σε κίνδυνο της υγείας των ανθρώπων ή των ζώων και της βλάβης στο περιβάλλον.
Η οδηγία περί υγειονομικής ταφής των αποβλήτων καθορίζει αυστηρές λειτουργικές απαιτήσεις για τους χώρους υγειονομικής ταφής και αποσκοπεί στην προστασία τόσο της ανθρώπινης υγείας όσο και του περιβάλλοντος, καθώς και στην πρόληψη ή τη μείωση τυχόν αρνητικών επιπτώσεων των χώρων υγειονομικής ταφής στα επιφανειακά ύδατα, τα υπόγεια ύδατα, το έδαφος, τον αέρα και την ανθρώπινη υγεία.
