Κόπωση αναφέρει το 37% των εργαζομένων στην Ευρώπη, σύμφωνα με έρευνα του EU-OSHA – Στο επίκεντρο η πρόληψη των ψυχοκοινωνικών κινδύνων και η δημιουργία ασφαλέστερων εργασιακών περιβαλλόντων

Στο προσκήνιο τίθεται η προστασία της ψυχικής υγείας των εργαζομένων, καθώς τα αυξημένα επίπεδα άγχους, η επαγγελματική εξουθένωση και οι πιέσεις στον χώρο εργασίας αναδεικνύονται σε σημαντικές προκλήσεις για τη σύγχρονη αγορά εργασίας. Το μήνυμα αυτό κυριάρχησε στην έναρξη της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία 2026, καθώς και της νέας ευρωπαϊκής εκστρατείας για την περίοδο 2026-2028, με τίτλο «Προαγωγή της ψυχικής υγείας στην εργασία με τη συμμετοχή όλων».

Σύμφωνα με την πανευρωπαϊκή έρευνα OSH Pulse 2025 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA), το 37% των εργαζομένων αναφέρει ότι βιώνει κόπωση, ενώ το 29% δηλώνει ότι αντιμετωπίζει στρες, κατάθλιψη ή άγχος.

Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν την ανάγκη για ουσιαστικές παρεμβάσεις στους χώρους εργασίας, με έμφαση στην πρόληψη, την έγκαιρη αναγνώριση των κινδύνων και την υποστήριξη των εργαζομένων.

Η ψυχική υγεία αναπόσπαστο μέρος της εργασιακής ασφάλειας

Την έναρξη της εκστρατείας χαιρέτισε ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Μαρίνος Μουσιούττας, τον χαιρετισμό του οποίου ανέγνωσε ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου, δρ Στέλιος Χειμώνας.

Στον χαιρετισμό υπογραμμίστηκε ότι η ασφάλεια και η υγεία στην εργασία δεν περιορίζονται πλέον στην πρόληψη εργατικών ατυχημάτων ή στην προστασία από φυσικούς και χημικούς κινδύνους, αλλά περιλαμβάνουν και τη διασφάλιση της ψυχικής υγείας και ευημερίας των εργαζομένων.

Οι ραγδαίες αλλαγές στον κόσμο της εργασίας, η ψηφιοποίηση, η τεχνητή νοημοσύνη, οι αυξημένες απαιτήσεις και οι συνεχείς οργανωτικές αλλαγές δημιουργούν νέες προκλήσεις, καθιστώντας αναγκαία την προσαρμογή των πολιτικών επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας.

Όπως επισημάνθηκε, πίσω από κάθε στατιστικό στοιχείο βρίσκεται ένας άνθρωπος που δικαιούται να εργάζεται σε ένα περιβάλλον που διασφαλίζει τον σεβασμό, την προστασία και την υποστήριξή του.

Πέντε άξονες δράσης κατά των ψυχοκοινωνικών κινδύνων

Η ευρωπαϊκή εκστρατεία 2026-2028 επικεντρώνεται στην πρόληψη και τη διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων, οι οποίοι συνδέονται, μεταξύ άλλων, με τον φόρτο εργασίας, την οργάνωση και τον χρόνο εργασίας, την ασάφεια των καθηκόντων και τις διαπροσωπικές σχέσεις στον επαγγελματικό χώρο.

Οι βασικοί άξονες της εκστρατείας περιλαμβάνουν:

• Την εκτίμηση και τη διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων.
• Την αντιμετώπιση της παρενόχλησης, της σεξουαλικής παρενόχλησης και της βίας.
• Τη σχέση μεταξύ των φυσικών κινδύνων στον χώρο εργασίας και της ψυχικής υγείας.
• Την αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στον τομέα της υγειονομικής και κοινωνικής περίθαλψης.
• Την υποστήριξη και την προαγωγή της ψυχικής υγείας στην εργασία.

Βασική επιδίωξη είναι η πρόληψη να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής λειτουργίας των επιχειρήσεων και όχι μια εκ των υστέρων αντίδραση όταν εμφανιστούν προβλήματα.

«Η αναζήτηση βοήθειας δεν αποτελεί αδυναμία»

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην καταπολέμηση του στίγματος που εξακολουθεί να συνοδεύει τα ζητήματα ψυχικής υγείας στον επαγγελματικό χώρο.

Σύμφωνα με το μήνυμα του Υπουργείου, κανένας εργαζόμενος δεν πρέπει να αισθάνεται υποχρεωμένος να αποκρύπτει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει, από φόβο μήπως θεωρηθεί λιγότερο ικανός ή αποκλειστεί από το εργασιακό περιβάλλον.

Η αναζήτηση βοήθειας, όπως τονίστηκε, δεν αποτελεί αδυναμία, αλλά πράξη ευθύνης απέναντι στον ίδιο τον εργαζόμενο, στους συναδέλφους του και στον οργανισμό στον οποίο απασχολείται.

Παράλληλα, οι εργοδότες χρειάζονται πρακτικά εργαλεία και υποστήριξη για την αναγνώριση και την αποτελεσματική αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Κάλεσμα σε εργοδότες και εργαζομένους

Το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, μέσω του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, θα έχει καθοριστικό ρόλο στην προώθηση της εκστρατείας στην Κύπρο έως τον Οκτώβριο του 2028, σε συνεργασία με τον EU-OSHA, τους κοινωνικούς εταίρους και τους αρμόδιους φορείς.

Στόχος είναι η ενημέρωση να μετατραπεί σε συγκεκριμένες δράσεις στους χώρους εργασίας, ενισχύοντας την αξιολόγηση των κινδύνων, την ανταλλαγή καλών πρακτικών και τη δημιουργία μιας θετικής κουλτούρας ασφάλειας και υγείας.

Στο πλαίσιο αυτό, απευθύνθηκε κάλεσμα προς τους εργοδότες να επενδύσουν στην πρόληψη, τους εργαζομένους να εκφράζουν τις ανησυχίες τους και να συμμετέχουν ενεργά, καθώς και τους κοινωνικούς εταίρους να συμβάλουν με την εμπειρία και την τεχνογνωσία τους.

Η προστασία της ψυχικής υγείας, όπως τονίστηκε, δεν αποτελεί αποκλειστική ευθύνη του εργοδότη ή του εργαζομένου, αλλά συλλογική υποχρέωση της Πολιτείας, των επιχειρήσεων, των συνδικαλιστικών και εργοδοτικών οργανώσεων και της επιστημονικής κοινότητας.

Στόχος τα μηδενικά εργατικά ατυχήματα

Η νέα ευρωπαϊκή εκστρατεία εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και την προστασία της ανθρώπινης ζωής.

Το Υπουργείο υπογραμμίζει ότι ένας χώρος εργασίας δεν μπορεί να θεωρείται πραγματικά ασφαλής εάν δεν προστατεύεται τόσο η σωματική όσο και η ψυχική υγεία των εργαζομένων.

Η έναρξη της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία 2026 σηματοδοτεί την εντατικοποίηση των προσπαθειών για την πρόληψη των κινδύνων και την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης σε ολόκληρη την Κύπρο.

Το τελικό ζητούμενο παραμένει η δημιουργία εργασιακών περιβαλλόντων στα οποία κάθε εργαζόμενος θα μπορεί να επιστρέφει στο σπίτι του ασφαλής και υγιής, τόσο σωματικά όσο και ψυχικά, με ορίζοντα την επίτευξη του στόχου για μηδενικά εργατικά ατυχήματα.