Μείωση κατά 34% στις παράνομες διελεύσεις προς την Κύπρο καταγράφει η νέα Ευρωπαϊκή Ετήσια Έκθεση για το Άσυλο και τη Μετανάστευση 2026, επιβεβαιώνοντας παράλληλα τις υψηλές επιδόσεις της χώρας στις επιστροφές υπηκόων τρίτων χωρών. Η Κύπρος εξακολουθεί να βρίσκεται υπό μεταναστευτική πίεση και θα λάβει εκ νέου ευρωπαϊκή στήριξη μέσω της Δεξαμενής Αλληλεγγύης για το 2027.
Την πρόοδο της Κύπρου στη διαχείριση του μεταναστευτικού, αλλά και την ανάγκη συνέχισης της ευρωπαϊκής στήριξης, αναδεικνύει η δεύτερη Ευρωπαϊκή Ετήσια Έκθεση για το Άσυλο και τη Μετανάστευση 2026, την οποία παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Σύμφωνα με την έκθεση, η Κύπρος συγκαταλέγεται, μαζί με την Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία, στα κράτη μέλη που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν αυξημένη μεταναστευτική πίεση, ως αποτέλεσμα των παράνομων αφίξεων των προηγούμενων ετών. Ως εκ τούτου, θα συνεχίσει να λαμβάνει ευρωπαϊκή βοήθεια μέσω της Δεξαμενής Αλληλεγγύης, στο πλαίσιο του ετήσιου κύκλου για το 2027.
Μείωση 34% στις παράνομες διελεύσεις
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της έκθεσης αφορά τη μείωση των παράνομων διελεύσεων προς την Κύπρο. Ειδικότερα, κατά την περίοδο Ιουλίου 2025 – Ιουνίου 2026, οι καταγεγραμμένες παράνομες διελεύσεις μειώθηκαν κατά 34% σε σύγκριση με το προηγούμενο δωδεκάμηνο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποδίδει την εξέλιξη κυρίως στη μείωση των αφίξεων από τη Συρία, καθώς και στη συνέχιση της συνεργασίας με τις λιβανικές αρχές.
Την ίδια ώρα, η Επιτροπή έχει καταθέσει πρόταση για τη Δεξαμενή Αλληλεγγύης του 2027. Το συνολικό μέγεθος της βοήθειας και οι επιμέρους συνεισφορές των κρατών μελών θα καθοριστούν από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η στήριξη θα μπορεί να περιλαμβάνει μετεγκαταστάσεις αιτούντων άσυλο, οικονομικές συνεισφορές, διάθεση προσωπικού και άλλες μορφές επιχειρησιακής υποστήριξης.
Υπενθυμίζεται ότι για το 2026 η Κύπρος έχει εξασφαλίσει έγκριση για 1.200 μετεγκαταστάσεις, οι οποίες αναμένεται να συμβάλουν στην περαιτέρω αποσυμφόρηση του συστήματος ασύλου.
Υψηλές επιδόσεις στις επιστροφές
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις επιδόσεις της Κύπρου στον τομέα των επιστροφών. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της έκθεσης, η χώρα καταγράφει τις περισσότερες αποφάσεις επιστροφής αναλογικά με τον πληθυσμό και το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της.
Παράλληλα, συγκαταλέγεται στα πέντε κράτη μέλη της ΕΕ που πραγματοποίησαν συνολικά περισσότερες από τις μισές επιστροφές υπηκόων τρίτων χωρών προς χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Κύπρος κατατάσσεται επίσης μεταξύ των κρατών με τις υψηλότερες επιδόσεις στις πραγματοποιηθείσες επιστροφές σε αναλογία με τον πληθυσμό και το ΑΕΠ.
Τα ευρήματα αυτά, σύμφωνα με το Υφυπουργείο Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας, επιβεβαιώνουν τη στρατηγική που ακολουθεί η Κυβέρνηση του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, με έμφαση στον αυστηρό έλεγχο των αφίξεων, την ταχύτερη εξέταση των αιτήσεων ασύλου, την καταπολέμηση των δικτύων διακίνησης μεταναστών και την εφαρμογή των αποφάσεων επιστροφής.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη συνεργασία με τις χώρες καταγωγής και διέλευσης, με στόχο την αποτελεσματικότερη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών.
Σε εξέλιξη η εφαρμογή του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση
Η έκθεση καταγράφει, παράλληλα, την πρόοδο των κρατών μελών στην εφαρμογή του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.
Στην Κύπρο, οι σχετικές προσπάθειες περιλαμβάνουν την εφαρμογή των νέων διαδικασιών ελέγχου και διαλογής στο Κέντρο Πρώτης Υποδοχής «Πουρνάρα», την προσαρμογή του νομοθετικού και διοικητικού πλαισίου, την αναβάθμιση των υποδομών και την ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών.
Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην επιχειρησιακή ετοιμότητα, στη νομική συμβουλευτική προς τους αιτούντες άσυλο και στην παρακολούθηση της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προωθούνται επίσης πρωτοβουλίες για την ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων, τη βελτίωση των μηχανισμών έγκαιρης προειδοποίησης, την αντιμετώπιση των δικτύων διακινητών και την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των επιστροφών.
Το σχέδιο πέντε σημείων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει, μεταξύ άλλων, ενίσχυση της συνεργασίας με τρίτες χώρες, αναβάθμιση του ρόλου του Frontex και ψηφιοποίηση των διαδικασιών, ενώ συνεχίζονται οι εργασίες για τη δημιουργία ευρωπαϊκού πλαισίου αντιμετώπισης έκτακτων μεταναστευτικών καταστάσεων.
Στόχος η περαιτέρω αποσυμφόρηση
Σε ανακοίνωσή του, το Υφυπουργείο Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας αναφέρει ότι θα συνεχίσει να αξιοποιεί τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά εργαλεία και να ενισχύει τη συνεργασία με τους Ευρωπαίους εταίρους, με στόχο τη μείωση της πίεσης στις δημόσιες υπηρεσίες και τις τοπικές κοινωνίες.
Οι βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνουν τη συνέχιση της μείωσης των παράνομων αφίξεων, την αποτελεσματική εφαρμογή των αποφάσεων επιστροφής, την παροχή διεθνούς προστασίας σε όσους τη δικαιούνται και τον εξορθολογισμό της νόμιμης μετανάστευσης, ώστε αυτή να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της κυπριακής οικονομίας.
Όπως επισημαίνεται, ζητούμενο είναι η διατήρηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας και η αξιοποίηση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, ώστε να διασφαλίζονται η ασφάλεια των πολιτών, η κοινωνική συνοχή και τα συμφέροντα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
