Στην τελευταία θέση μεταξύ των 27 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατατάσσεται η Κύπρος στον Δείκτη Ισότητας των Φύλων για το 2026, καταγράφοντας σημαντικές αδυναμίες στην εκπροσώπηση των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων, στην κατανομή των οικογενειακών και οικιακών υποχρεώσεων, αλλά και στην επαγγελματική τους ανέλιξη.
Τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων (EIGE), τα οποία δημοσιοποιήθηκαν την Τρίτη 17 Νοεμβρίου, αποτυπώνουν μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για την Κύπρο, καθώς, παρά τις επιμέρους βελτιώσεις των τελευταίων ετών, η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει βαθιά έμφυλα χάσματα.
Η συνολική βαθμολογία της Κύπρου παρουσιάζει αύξηση 2,9 μονάδων σε σύγκριση με το 2020, ωστόσο υποχώρησε κατά 0,9 μονάδες σε σχέση με το 2025, επιβεβαιώνοντας ότι η πρόοδος στον τομέα της ισότητας παραμένει εύθραυστη.
Ο Δείκτης αξιολογεί τις επιδόσεις των 27 κρατών μελών σε έξι βασικούς τομείς: εργασία, χρήμα, γνώση, προσωπικό χρόνο, εξουσία και υγεία. Για δεύτερη συνεχή χρονιά εφαρμόζεται η αναθεωρημένη μεθοδολογία του EIGE, η οποία εστιάζει στις διαφορές μεταξύ γυναικών και ανδρών στους επιμέρους τομείς.
Το μεγάλο αγκάθι η συμμετοχή των γυναικών στην εξουσία
Ο τομέας της εξουσίας αποτελεί τη μεγαλύτερη αδυναμία της Κύπρου και έναν από τους βασικούς λόγους που την οδηγούν στην τελευταία θέση της ευρωπαϊκής κατάταξης.
Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά της κατάστασης: Το έμφυλο χάσμα στη Βουλή των Αντιπροσώπων φτάνει το 72%, στην τοπική αυτοδιοίκηση το 58%, ενώ στα διοικητικά συμβούλια των μεγαλύτερων εισηγμένων εταιρειών εκτοξεύεται στο 80%.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ανισότητα στα ανώτατα διοικητικά σώματα των εθνικών ομοσπονδιών των δέκα δημοφιλέστερων ολυμπιακών αθλημάτων, όπου το χάσμα αγγίζει το 82%.
Στο Υπουργικό Συμβούλιο, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 66%, χωρίς να συνυπολογίζονται οι Υφυπουργοί.
Τα δεδομένα καταδεικνύουν ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται σε θέσεις πολιτικής, οικονομικής και διοικητικής ισχύος, παρά τη σημαντική παρουσία τους σε άλλους τομείς της κοινωνικής και επαγγελματικής ζωής.
Οι γυναίκες σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος του νοικοκυριού
Εξίσου προβληματική είναι η εικόνα στον τομέα του προσωπικού χρόνου, όπου οι γυναίκες εξακολουθούν να επωμίζονται δυσανάλογο μερίδιο των οικιακών εργασιών και των ευθυνών φροντίδας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, το 62% των γυναικών στην Κύπρο ασχολείται καθημερινά με τις οικιακές εργασίες, έναντι μόλις 24% των ανδρών. Η διαφορά αποτυπώνεται σε έμφυλο χάσμα 38%, αναδεικνύοντας τη συνεχιζόμενη άνιση κατανομή των υποχρεώσεων μέσα στο σπίτι.
Η συγκεκριμένη ανισότητα δεν αφορά μόνο την καθημερινότητα των γυναικών, αλλά επηρεάζει και τις δυνατότητές τους να αφιερώσουν χρόνο στην επαγγελματική εξέλιξη, την εκπαίδευση και την προσωπική τους ζωή.
Πρώτες στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση, πίσω στις θέσεις ευθύνης
Μία από τις μεγαλύτερες αντιφάσεις που αναδεικνύει η έκθεση αφορά το εκπαιδευτικό επίπεδο των γυναικών στην Κύπρο.
Η χώρα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό γυναικών με ολοκληρωμένη τριτοβάθμια εκπαίδευση σε ολόκληρη την ΕΕ, με το ποσοστό να φτάνει το 75%. Για τους άνδρες το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 57%, καταγράφοντας διαφορά 18%.
Ωστόσο, το σημαντικό αυτό εκπαιδευτικό πλεονέκτημα δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη παρουσία των γυναικών στην αγορά εργασίας και, κυρίως, στις θέσεις λήψης αποφάσεων.
Το έμφυλο χάσμα στις διευθυντικές θέσεις φτάνει το 48%, γεγονός που αναδεικνύει το χάσμα ανάμεσα στα ακαδημαϊκά προσόντα των γυναικών και στις πραγματικές ευκαιρίες επαγγελματικής ανέλιξης που τους προσφέρονται.
Η καλύτερη επίδοση της Κύπρου στον Δείκτη καταγράφεται στον τομέα της υγείας, χωρίς ωστόσο να είναι αρκετή για να αντισταθμίσει τις σοβαρές αδυναμίες στους τομείς της εξουσίας, της γνώσης και του προσωπικού χρόνου.
Βελτίωση στην παγκόσμια κατάταξη, αλλά η πρόκληση παραμένει
Η εικόνα από τον ευρωπαϊκό Δείκτη διαφοροποιείται σε σχέση με άλλες διεθνείς αξιολογήσεις. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Δείκτη Ισότητας των Φύλων του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ για το 2026, που δημοσιοποιήθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο, η Κύπρος παρουσίασε βελτίωση, ανεβαίνοντας στην 78η θέση ανάμεσα σε 145 χώρες, από την 82η θέση ανάμεσα σε 148 χώρες το 2025.
Οι διαφορετικές κατατάξεις βασίζονται σε διαφορετικές μεθοδολογίες και παραμέτρους αξιολόγησης, ωστόσο τα ευρωπαϊκά στοιχεία αναδεικνύουν με σαφήνεια ότι η ισότιμη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα εξουσίας εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα για την Κύπρο.
Στο τελικό στάδιο η νέα Εθνική Στρατηγική 2027-2029
Από την πλευρά του, το Γραφείο Επιτρόπου Ισότητας των Φύλων αναφέρει ότι μελετά τα ευρήματα των διεθνών αξιολογήσεων, με στόχο τον εντοπισμό των αδυναμιών και τον σχεδιασμό των επόμενων παρεμβάσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, η νέα Εθνική Στρατηγική για την Ισότητα των Φύλων 2027-2029 βρίσκεται στο τελικό στάδιο διαμόρφωσης και αναμένεται να αποτελέσει το βασικό πλαίσιο για την ενίσχυση των δημόσιων πολιτικών και δράσεων.
Η εφαρμογή της θα προωθηθεί σε συνεργασία με τα αρμόδια υπουργεία και υφυπουργεία, τους κοινωνικούς εταίρους και την κοινωνία των πολιτών, με στόχο την επίτευξη απτών και μετρήσιμων αποτελεσμάτων.
Το ζητούμενο, πάντως, παραμένει η μετάβαση από τις διακηρύξεις και τις στρατηγικές στην πράξη. Γιατί τα στοιχεία του 2026 δείχνουν ότι, παρά το υψηλό μορφωτικό επίπεδο των γυναικών στην Κύπρο, η ισότιμη πρόσβαση στην εξουσία, στις θέσεις ευθύνης και στις ευκαιρίες εξακολουθεί να αποτελεί ζητούμενο.











