Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος και η Μέση Ανατολή βιώνουν βαθιά αστάθεια και ανθρώπινο πόνο, η σοβαρότητα των εξελίξεων δεν μπορεί και δεν πρέπει να αγνοηθεί. Ταυτόχρονα, διαμορφώνεται μια ευρέως κοινή αντίληψη ότι η κλιματική αλλαγή συνιστά μια μείζονα κοινή απειλή, που απαιτεί άμεσες και συλλογικές δράσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, το Διεθνές Συνέδριο με τίτλο «Δράση για το Κλίμα στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή: Περιφερειακή Συνεργασία με τη στήριξη της Επιστήμης και της Καινοτομίας» (https://emmeclimate2026.cyi.ac.cy/), το οποίο θα πραγματοποιηθεί στη Λευκωσία στις 8 και 9 Απριλίου 2026, δημιουργεί μια πλατφόρμα για επιστήμονες, φορείς χάραξης πολιτικής και θεσμικούς εκπροσώπους από την περιοχή και την Ευρώπη, με στόχο την από κοινού αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης.
Το Συνέδριο δεν αποσκοπεί στην αντιμετώπιση πολιτικών διαφορών, ούτε η συμμετοχή σε αυτό συνεπάγεται οποιαδήποτε τοποθέτηση σε σχέση με τις συγκρούσεις που επηρεάζουν την περιοχή. Αντίθετα, βασίζεται στην πεποίθηση ότι η επιστήμη και η καινοτομία μπορούν να υποστηρίξουν έναν ουδέτερο και δημιουργικό χώρο διαλόγου και να συμβάλουν σε συνεργατικές δράσεις, όπου η πρόοδος στους τομείς της κλιματικής ανθεκτικότητας, της ενέργειας και του νερού παραμένει εφικτή και αναγκαία, ακόμη και υπό δύσκολες συνθήκες.
Περιφερειακή Συνεργασία και Ευρωπαϊκή Διάσταση
Η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής (EMME) αναγνωρίζεται ευρέως ως «θερμή ζώνη» της κλιματικής αλλαγής, όπου οι επιπτώσεις αναμένεται να εκδηλωθούν με ιδιαίτερη ένταση και συχνότητα, ενώ οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου παραμένουν πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Οι τάσεις αυτές αναδεικνύουν την ανάγκη για συντονισμένη και έγκαιρη δράση.
Το Συνέδριο, το οποίο συνδιοργανώνεται από το Ινστιτούτο Κύπρου και το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής και τελεί υπό την αιγίδα του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας (Ιανουάριος–Ιούνιος 2026), συγκεντρώνει υψηλόβαθμους εκπροσώπους ευρωπαϊκών και περιφερειακών θεσμών, διακεκριμένους επιστήμονες και φορείς χάραξης πολιτικής.
Οι συζητήσεις θα εστιάσουν στην επιστήμη του κλίματος, την ενεργειακή μετάβαση, τα υδατικά συστήματα και τη βιώσιμη ανάπτυξη, με ιδιαίτερη έμφαση σε διαδρομές υλοποίησης και σε διασυνοριακές δράσεις κοινού οφέλους. Το Συνέδριο αναμένεται να συμβάλει στις εν εξελίξει πολιτικές διεργασίες σε ευρωπαϊκό και περιφερειακό επίπεδο.
Στο Συνέδριο θα πραγματοποιηθούν επίσης παρεμβάσεις υψηλού επιπέδου από κορυφαίους φορείς χάραξης πολιτικής και διεθνώς αναγνωρισμένους ειδικούς, μεταξύ των οποίων ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, κ. Μιχάλης Δαμιανός, ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Αλιεία και τους Ωκεανούς, κ. Κώστας Καδής, καθώς και ο Καθηγητής Jeffrey Sachs, Πρόεδρος του Δικτύου Λύσεων Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ (SDSN).
Τελετή Έναρξης
Η Τελετή Έναρξης θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη, 8 Απριλίου 2026, στις 09:00, στο Συνεδριακό Κέντρο Φιλοξενία στη Λευκωσία.
Χαιρετισμό θα απευθύνουν ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, κ. Νίκος Χριστοδουλίδης, η Υπουργός Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, κα Μαρία Παναγιώτου, ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, Δρ Νικόδημος Δαμιανού, η Επίτροπος της ΕΕ για τη Μεσόγειο, κα Suica Dubravka, καθώς και ο Α.Β.Υ. Πρίγκιπας El Hassan bin Talal της Ιορδανίας.
Επιστήμη, Πολιτική και Υλοποίηση
Ο Πρόεδρος της Διεθνούς Συμβουλευτικής Επιτροπής, Καθηγητής Κώστας Παπανικόλας—Επίτιμος Πρόεδρος του Ινστιτούτου Κύπρου και Επιστημονικός Διευθυντής του EMME-CCI—ανέδειξε τη σημασία της σύνδεσης της επιστήμης και της καινοτομίας με την πολιτική και την υλοποίηση για την αντιμετώπιση σύνθετων περιφερειακών προκλήσεων. Τόνισε ότι η κλιματική αλλαγή, ως διασυνοριακός και συστημικός κίνδυνος, απαιτεί συνεχή συνεργασία και συντονισμένη δράση πέρα από σύνορα.
Υπογράμμισε ότι η προώθηση συνεργασιών, βασισμένων στην επιστήμη και την καινοτομία, στους τομείς της κλιματικής ανθεκτικότητα – , της ενέργειας και του νερού, παραμένει κρίσιμη – ιδιαίτερα σε περιόδους έντασης- «με στόχο τη διαμόρφωση ενός ειρηνικού, δίκαιου και βιώσιμου μέλλοντος». Στο πλαίσιο αυτό, η επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση μπορεί να στηρίξει πρακτικές διαδρομές συνεργασίας και την ανάπτυξη διασυνοριακών δράσεων αμοιβαίου οφέλους.
Προς ένα Κοινό και Βιώσιμο Μέλλον
Μέσα από το Συνέδριο αυτό, η Κύπρος επαναβεβαιώνει τον ρόλο της ως γέφυρα μεταξύ περιοχών και ως καταλύτης για συνεργασία και συντονισμένη δράση, βασισμένη στην επιστήμη και την καινοτομία. Συνδέοντας την επιστήμη, την πολιτική και τις περιφερειακές προοπτικές, η πρωτοβουλία συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός κοινού οράματος για την ανθεκτικότητα, τη βιωσιμότητα και τη μακροπρόθεσμη συνεργασία σε μία από τις πλέον ευάλωτες περιοχές του κόσμου.
