Για χρόνια μας έλεγαν ότι η ευτυχία μετριέται από τον αριθμό των φίλων και τις γεμάτες ατζέντες. Τα κοινωνικά δίκτυα επιβεβαίωσαν αυτή την εικόνα με likes, followers και συνεχείς ειδοποιήσεις.
Ωστόσο, η επιστήμη δείχνει ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά: η ευφυΐα φαίνεται να αλλάζει τους κανόνες της κοινωνικής ευτυχίας, και μερικές φορές οι λιγότεροι φίλοι μπορεί να σημαίνουν περισσότερη ικανοποίηση.
Μελέτη του 2016 από τους εξελικτικούς ψυχολόγους Norman Li και Satoshi Kanazawa, που δημοσιεύθηκε στο British Journal of Psychology, δείχνει ότι υπάρχει συσχέτιση ανάμεσα στην υψηλότερη νοημοσύνη και την προτίμηση για λιγότερες κοινωνικές επαφές.
Ενώ οι άνθρωποι γενικά είναι κοινωνικά όντα και αντλούν ευτυχία από τη σύνδεση με άλλους, αυτό το μοτίβο αντιστρέφεται στα άτομα με υψηλή νοημοσύνη, τα οποία συχνά βιώνουν χαμηλότερη ικανοποίηση από τη ζωή όταν κοινωνικοποιούνται πολύ συχνά.
Όταν η ευφυΐα αλλάζει τους κανόνες
Ενώ οι περισσότεροι άνθρωποι αισθάνονται μεγαλύτερη ικανοποίηση όταν αλληλεπιδρούν συχνά με φίλους, αυτό το αποτέλεσμα δεν εμφανίζεται με την ίδια ένταση σε άτομα με υψηλή ευφυΐα. Για αυτούς, περισσότερες κοινωνικές συναντήσεις δεν σημαίνουν απαραίτητα περισσότερη ευτυχία, σε ορισμένες δε περιπτώσεις μπορεί να ισχύει το αντίθετο.
Οι ερευνητές εξηγούν ότι αυτό συνδέεται με τον τρόπο που επεξεργάζονται τα κοινωνικά ερεθίσματα. Τα άτομα με υψηλή γνωστική ικανότητα έχουν συχνά σαφείς μακροπρόθεσμους στόχους και επικεντρώνονται σε προσωπικά έργα, εκτιμώντας τον χρόνο διαφορετικά και προτιμώντας δραστηριότητες που θεωρούν σημαντικές.
Δεν πρόκειται για απομόνωση ή δυσκολία στην επικοινωνία, ούτε για αλαζονεία. Η διαφορά έγκειται στον τρόπο που αντλούν ικανοποίηση: κάποιοι αντλούν ενέργεια από τη συνεχή αλληλεπίδραση, ενώ άλλοι από τη συγκέντρωση, τη σκέψη ή τη δημιουργία.
Ποιότητα, αντί για ποσότητα
Ένα άλλο εύρημα δείχνει ότι τα έξυπνα άτομα δεν έχουν λιγότερους φίλους λόγω κοινωνικών δεξιοτήτων, αλλά επιλέγουν με διαφορετικά κριτήρια. Τείνουν να προτιμούν λίγες, βαθιές και ουσιαστικές σχέσεις, αντί για ευρείες, αλλά επιφανειακές γνωριμίες. Η ποσότητα χάνει έδαφος μπροστά στην ποιότητα, δημιουργώντας την παραδοξότητα: σε μια κοινωνία που μετρά τη δημοτικότητα σε αριθμούς, η ευτυχία δεν σχετίζεται πάντα με τη συσσώρευση φίλων.
Οι μελέτες επιβεβαιώνουν ότι οι συχνές κοινωνικές επαφές αυξάνουν την ευημερία για τους περισσότερους, αλλά για τους πιο αναλυτικούς ανθρώπους η υπερέκθεση μπορεί να γίνει πηγή απόσπασης, παρά ικανοποίησης. Η εσωστρέφεια, η ανάγνωση, η έρευνα ή η ανάπτυξη προσωπικών έργων προσφέρουν επαρκή συναισθηματική ανταμοιβή.
Ο αριθμός των φίλων ως δείκτης κοινωνικής επιτυχίας
Το βασικό συμπέρασμα δεν στρέφεται ενάντια στη φιλία, αλλά στην αυστηρή έννοια της κοινωνικής επιτυχίας.
Αν η ευτυχία εξαρτάται από πολλούς παράγοντες -προσωπικότητα, στόχους, τρόπο αντίληψης-, τότε ο αριθμός των φίλων δεν είναι απόλυτος δείκτης.
Σε έναν κόσμο όπου η ψηφιακή επικύρωση ενισχύει τον κοινωνικό ανταγωνισμό, η αληθινή ικανοποίηση μπορεί να βρίσκεται στην ήσυχη επικοινωνία με έναν ή δύο φίλους ή στη βαθιά σκέψη, και όχι σε γεμάτα προγράμματα και πολλαπλές γνωριμίες.
Η ευφυΐα δεν απομονώνει, αλλά αλλάζει τον τρόπο που βιώνουμε τις σχέσεις. Η κατανόηση αυτού του φαινομένου βοηθά να ξεπεραστούν μύθοι και στερεότυπα για όσους προτιμούν μικρούς, αλλά ουσιαστικούς κύκλους.
Ίσως η πραγματική ερώτηση δεν είναι πόσους φίλους έχεις, αλλά πόσο οι σχέσεις σου ανταποκρίνονται σε όσα σε κάνουν να αισθάνεσαι πλήρης. Πηγή: iefimerida
