Σαφές μήνυμα προς τους Σύρους που βρίσκονται στην Κύπρο και δεν πληρούν τις προϋποθέσεις διεθνούς προστασίας έστειλε ο Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας Νικόλας Ιωαννίδης, καλώντας τους να αξιοποιήσουν το πρόγραμμα εθελούσιας επιστροφής πριν από τη λήξη του στις 30 Οκτωβρίου 2026.
Παρουσιάζοντας τον απολογισμό της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ στους τομείς της μετανάστευσης και της διεθνούς προστασίας, καθώς και τα αποτελέσματα της κυβερνητικής πολιτικής κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, ο Υφυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις επιστροφές, στην εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου και στη διαχείριση των αιτήσεων Σύρων.
Σχεδόν 2.000 απορρίψεις αιτήσεων Σύρων
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, οι νέες αιτήσεις ασύλου από Σύρους μειώθηκαν κατά 96,8% το πρώτο εξάμηνο του 2026 σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Την ίδια ώρα, οι απορριπτικές αποφάσεις μέσα σε έξι μήνες σχεδόν διπλασιάστηκαν σε σχέση με όσες είχαν εκδοθεί ολόκληρο το 2025.
Από τις αρχές του 2025 μέχρι τον Ιούνιο του 2026 απορρίφθηκαν σχεδόν 2.000 αιτήσεις Σύρων. Οι πρώτες προσφυγές που εξετάστηκαν από το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας απορρίφθηκαν, με το Δικαστήριο να επικυρώνει τις αποφάσεις της Υπηρεσίας Ασύλου.
Στα τέλη Ιουνίου παρέμεναν εκκρεμούσες 9.736 αιτήσεις Σύρων, έναντι 11.393 το 2025 και 13.793 το 2024. Παράλληλα, μετά την αλλαγή κυβέρνησης στη Συρία τον Δεκέμβριο του 2024, περίπου 5.200 Σύροι απέσυραν τις αιτήσεις τους ή παραιτήθηκαν από το καθεστώς επικουρικής προστασίας και επέστρεψαν οικειοθελώς στη Συρία.
«Αξιοποιήστε τώρα τη δυνατότητα επιστροφής»
Ο Νικόλας Ιωαννίδης κάλεσε τους Σύρους που βρίσκονται στην Κύπρο να εξετάσουν σοβαρά την επιστροφή τους μέσω του αναθεωρημένου Σχεδίου Υποβοήθησης Εθελούσιου Επαναπατρισμού Οικογενειών στη Συρία.
Το πρόγραμμα παρέχει στις επιλέξιμες οικογένειες τη δυνατότητα οργανωμένης επιστροφής με διοικητική και οικονομική στήριξη από την ΕΕ και ολοκληρώνεται στις 30 Οκτωβρίου 2026.
«Είναι προτιμότερο να αξιοποιήσει κάποιος σήμερα ένα διαθέσιμο πρόγραμμα επιστροφής, παρά να αναμένει την ολοκλήρωση αυστηρότερων διαδικασιών και να βρεθεί αργότερα με λιγότερες και όχι τόσο ευνοϊκές επιλογές», τόνισε ο Υφυπουργός.
Ξεκαθάρισε παράλληλα ότι όσοι δεν πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις παραμονής θα πρέπει να αναχωρήσουν από την Κύπρο. Προτεραιότητα δίνεται στις οργανωμένες και εθελούσιες επιστροφές, ωστόσο, όπως διευκρίνισε, σε διαφορετική περίπτωση θα πραγματοποιούνται αναγκαστικές επιστροφές.
Μείωση 92% στις παράτυπες αφίξεις
Στον συνολικό απολογισμό της μεταναστευτικής πολιτικής, ο Υφυπουργός ανέφερε ότι οι παράτυπες αφίξεις μειώθηκαν κατά 92% μεταξύ του πρώτου εξαμήνου του 2022 και του αντίστοιχου εξαμήνου του 2026.
Κατά την ίδια περίοδο, οι νέες αιτήσεις ασύλου μειώθηκαν κατά 93%, ενώ οι εκκρεμούσες αιτήσεις περιορίστηκαν από 24.000 τον Ιούνιο του 2024 σε 14.000 στο τέλος Ιουνίου 2026 και σήμερα βρίσκονται κάτω από τις 13.500.
Το πρώτο εξάμηνο του 2026 πραγματοποιήθηκαν 4.145 επιστροφές υπηκόων τρίτων χωρών, ενώ μέχρι τις 30 Ιουλίου ο συνολικός αριθμός εθελούσιων και αναγκαστικών επιστροφών είχε φτάσει τις 5.031.
Κανονισμός Επιστροφών και «κόμβοι» σε τρίτες χώρες
Ως σημαντικότερο και πολιτικά δυσκολότερο επίτευγμα της Κυπριακής Προεδρίας παρουσιάστηκε η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τον νέο Κανονισμό Επιστροφών, με τον Νικόλα Ιωαννίδη να ηγείται της διαπραγματευτικής ομάδας εκπροσωπώντας τα 27 κράτη μέλη.
Ο Κανονισμός προβλέπει ταχύτερες διαδικασίες επιστροφής, υποχρεώσεις συνεργασίας για όσους δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής και αυστηρότερες ρυθμίσεις για πρόσωπα που θεωρούνται κίνδυνος για τη δημόσια τάξη ή την εθνική ασφάλεια. Παράλληλα δημιουργεί τη νομική βάση για τη λειτουργία «κόμβων επιστροφής» σε τρίτες χώρες, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Στις 12 Ιουνίου τέθηκε επίσης σε εφαρμογή το Σύμφωνο της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, με ταχύτερες διαδικασίες ασύλου, ενισχυμένους ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα και μηχανισμούς αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών.
«Η κατεύθυνσή μας είναι ξεκάθαρη: άσυλο μόνο σε όσους πραγματικά το δικαιούνται, επαναπατρισμός όσων δεν έχουν δικαίωμα παραμονής και χορήγηση αδειών παραμονής μέσω νόμιμων και ελεγχόμενων οδών μετανάστευσης», ανέφερε καταληκτικά ο Υφυπουργός.
