Συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή ανακοίνωσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, έπειτα από εντατικές διαπραγματεύσεις με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν. Η συμφωνία προβλέπει παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, επαναλειτουργία των στενών του Ορμούζ και έναρξη διαπραγματεύσεων εντός 60 ημερών για οριστική συμφωνία. Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποιεί την Τεχεράνη ότι η Ουάσιγκτον θα επανέλθει με στρατιωτική πίεση εάν δεν υπάρξει ικανοποιητική συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σαμπάζ Σαρίφ, ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν κατέληξαν σε «συμφωνία ειρήνης», η οποία θα σημάνει τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε «όλα» τα μέτωπα, «συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμφωνία θα υπογραφεί επίσημα την Παρασκευή 19 Ιουνίου στη Γενεύη της Ελβετίας, έπειτα από σειρά συναντήσεων που θα πραγματοποιηθούν μέσα στην εβδομάδα για την προετοιμασία της εφαρμογής της.
«Τώρα που συνήφθη η συμφωνία, οι μεσολαβητές θα διευκολύνουν σειρά συναντήσεων αυτή την εβδομάδα. Αυτές οι προκαταρκτικές συζητήσεις για την εφαρμογή της συμφωνίας θα βάλουν τα θεμέλια για τις τεχνικές συνομιλίες και κατόπιν την επίσημη τελετή υπογραφής», ανέφερε μέσω X ο Πακιστανός πρωθυπουργός, ο οποίος εμφανίζεται ως μεσολαβητής-κλειδί στην προσπάθεια τερματισμού της σύρραξης που άρχισε με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας στις 28 Φεβρουαρίου.
Περιγράφοντας τι προηγήθηκε μέχρι την τελική συμφωνία, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν είπε ότι οι μεσολαβητές του Κατάρ πραγματοποίησαν «σχεδόν 14 με 15 ώρες μακρών συνομιλιών». «Αυτή η διαδικασία διαπραγμάτευσης διήρκεσε πολύ», δήλωσε ο Καζέμ Γκαριμπαμπάντι σε ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης τη Δευτέρα. «Μια αντιπροσωπεία του Κατάρ βρέθηκε χθες στην Τεχεράνη για να ολοκληρώσει τις συζητήσεις σχετικά με το κείμενο του μνημονίου συνεννόησης του Ισλαμαμπάντ μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών. Πραγματοποιήθηκαν σχεδόν 14 με 15 ώρες μακρών συνομιλιών, κατά τις οποίες παρουσιάσαμε τις τελικές τροποποιήσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν στο κείμενο. Φυσικά, αυτές οι τροποποιήσεις έγιναν δεκτές και το κείμενο του μνημονίου συνεννόησης του Ισλαμαμπάντ οριστικοποιήθηκε».
Η συμφωνία, ωστόσο, ανακοινώθηκε μετά τα μεσάνυχτα της Κυριακής, ώρα Ιράν, γιατί – σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο – η Τεχεράνη δεν ήθελε να ανακοινωθεί ανήμερα των γενεθλίων του Τραμπ
Όπως επισημαίνει το CNN η ανακοίνωση από τον Σαρίφ έγινε λίγα λεπτά μετά τα μεσάνυχτα της Κυριακής ώστε για το Ιράν να είναι Δευτέρα μολονότι για τις ΗΠΑ ήταν ακόμα Κυριακή.
Η επιβεβαίωση Τραμπ και τα στενά του Ορμούζ
Λίγη ώρα μετά την ανακοίνωση του Σαμπάζ Σαρίφ, ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε μέσω Truth Social ότι η συμφωνία των ΗΠΑ με το Ιράν «ολοκληρώθηκε».
«Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν πλέον ολοκληρώθηκε», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσης το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ και την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.
«Εγκρίνω το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ χωρίς τέλη διέλευσης και, ταυτόχρονα, την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Πλοία όλου του κόσμου, βάλτε μπρος τις μηχανές σας. Ας ρεύσει το πετρέλαιο!», έγραψε.
Λίγο αργότερα, ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε να διαφοροποιεί τη διατύπωσή του, αναφέροντας ότι τα στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν «μόλις υπογραφτεί η συμφωνία την Παρασκευή», ώστε να δοθεί χρόνος για την απομάκρυνση ναρκών.
«Με το άνοιγμα του στενού μόλις υπογραφτεί η συμφωνία την Παρασκευή, ώστε να δοθεί χρόνος για την άρση ναρκών, το πετρέλαιο θα ρέει ξανά και στις δύο πλευρές για την περιοχή και τον κόσμο ολόκληρο», ανέφερε σε νεότερη ανάρτησή του, προσθέτοντας ότι «αυτή η σπουδαία συμφωνία θα φέρει ειρήνη και ασφάλεια σε όλη την περιοχή».
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχου που επικαλείται το CNN, ο αμερικανικός στρατός έλαβε οδηγία να άρει τον αποκλεισμό στα Στενό του Ορμούζ την Παρασκευή προσθέτοντας, πάντως, ότι τα πράγματα θα μπορούσαν να αλλάξουν από τώρα έως την Παρασκευή.
Η παρουσία Βανς και το ενδεχόμενο μετάβασης Τραμπ στη Γενεύη
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε στο Fox News ότι σχεδιάζει να παραστεί στην υπογραφή της συμφωνίας στην Ελβετία.
«Έχω την πρόθεση να είμαι εκεί, αλλά είναι πιθανό να είναι παρών ο ίδιος ο πρόεδρος», είπε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο παρουσίας του Ντόναλντ Τραμπ στη Γενεύη.
Η επίσημη τελετή υπογραφής έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 19 Ιουνίου, ενώ μέχρι τότε οι μεσολαβητές θα επιχειρήσουν να προετοιμάσουν το τεχνικό σκέλος της συμφωνίας και τα πρώτα βήματα εφαρμογής της.
Το Ιράν μιλά για άμεσο τέλος του πολέμου
Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γαριμπαμπαντί, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι η συμφωνία «βάζει άμεσα τέλος στον πόλεμο».
Όπως ανέφερε, η συμφωνία προβλέπει «το άμεσο τέλος του πολέμου και των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα διάφορα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Ο Ιρανός διπλωμάτης, ειδικός σε νομικά ζητήματα, διευκρίνισε ότι το πρωτόκολλο ανοίγει τον δρόμο για διαπραγματεύσεις εντός των επόμενων 60 ημερών, με στόχο την κατάληξη σε οριστική συμφωνία.
«Θα αρχίσουν διαπραγματεύσεις εντός 60 ημερών ενόψει της σύναψης οριστικής συμφωνίας», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «παραμένει η δυσπιστία» έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι τέσσερις άξονες της Τεχεράνης
Ο Γαριμπαμπαντί περιέγραψε τέσσερα βασικά θέματα που θα τεθούν στις διαπραγματεύσεις.
Το πρώτο αφορά «την άρση όλων των κυρώσεων σε βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», είτε πρόκειται για μονομερείς πρωτογενείς είτε για δευτερογενείς κυρώσεις.
Το δεύτερο αφορά το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της χώρας, ενώ το τρίτο συνδέεται με την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν.
Το τέταρτο αφορά τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης, ο οποίος θα εγγυάται την εφαρμογή των δεσμεύσεων που θα αναληφθούν από τις δύο πλευρές.
Το «μνημόνιο» των 14 σημείων και τα παγωμένα κεφάλαια
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων MEHR μετέδωσε κείμενο το οποίο παρουσίασε ως «μνημόνιο συνεννόησης», δηλαδή το πρωτόκολλο συμφωνίας 14 σημείων στο οποίο φέρονται να κατέληξαν οι ΗΠΑ και το Ιράν.
Σύμφωνα με το πρακτορείο, μία από τις ρήτρες προβλέπει την άμεση αποδέσμευση ιρανικών πόρων που παραμένουν παγωμένοι στο εξωτερικό, αξίας 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Το ίδιο έγγραφο φέρεται να προβλέπει συνολικά «την αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων που έχουν παγώσει κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης 60 ημερών», η οποία θα αρχίσει μετά την υπογραφή του πρωτοκόλλου.
Κατά το MEHR, «το μισό από αυτό το ποσό θα τεθεί στη διάθεση του Ιράν πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων». Το κείμενο είχε μεταδοθεί ήδη από το Σάββατο, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί επίσημα. πηγή: protothema
