Η Νοτιοαφρικανή νομικός, Ναβανεθέμ «Νάβι» Πιλάι, τιμήθηκε με το φετινό βραβείο Νόμπελ Ειρήνης «για τις προσπάθειές της να προωθήσει την ειρήνη και το διεθνές δίκαιο», ανακοίνωσε την Παρασκευή η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ.
Η 85χρονη Πιλάι διετέλεσε Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα από το 2008 ως το 2014. Επίσης ήταν η πρώτη μη λευκή δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου της Νότιας Αφρικής και έχει υπάρξει δικαστής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) στη Χάγη και πρόεδρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για τη Ρουάντα.
«Η φετινή βραβευθείσα διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διασφάλιση ότι τα εγκλήματα πολέμου, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και η γενοκτονία θα διωχθούν ποινικά», επεσήμανε η Επιτροπή Νόμπελ σε ανακοίνωσή της, στην οποία χαιρετίζει το εξαιρετικό «θάρρος» και την «ακεραιότητα» της Πιλάι.
«Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από υπαρξιακές προκλήσεις – κυρίως έναν αριθμό πολέμων και συγκρούσεων που δεν έχει γνωρίσει ο κόσμος εδώ και καιρό—το διεθνές δίκαιο δεν αποτελεί απλώς συμπλήρωμα στην ειρήνη και την ασφάλεια. Αποτελεί απόλυτη αναγκαιότητα», πρόσθεσε η επιτροπή.
Από νεαρή δικηγόρος με καταγωγή από την Ινδία, στη Νότια Αφρική την εποχή του απαρτχάιντ, η Πιλάι έγινε Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ και απέδειξε ότι γνωρίζει να διαχειρίζεται δύσκολες υποθέσεις.
Η καριέρα της την οδήγησε από τα δικαστήρια της Νότιας Αφρικής, όπου υπερασπίστηκε ακτιβιστές κατά του απαρτχάιντ και πέτυχε την παροχή κρίσιμων δικαιωμάτων σε πολιτικούς κρατούμενους, στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τη Ρουάντα και το ΔΠΔ.
Εξάλλου ήταν επικεφαλής της Ανεξάρτητης Διεθνούς Εξεταστικής Επιτροπής του ΟΗΕ για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, η οποία σε έκθεσή της τον Σεπτέμβριο του 2025 κατηγόρησε το Ισραήλ ότι διαπράττει γενοκτονία κατά των Παλαιστινίων στη Λωρίδα της Γάζας.
Η Πιλάι καταγγέλλει το γεγονός ότι έκτοτε τη χαρακτηρίζουν «αντισημίτρια» και επικρίνει τις εκκλήσεις όσων μέσω του διαδικτύου καλούν τις ΗΠΑ να της επιβάλλουν κυρώσεις, όπως έχει ήδη κάνει η Ουάσινγκτον ει βάρος της ειδικής εισηγήτριας του ΟΗΕ για τα παλαιστινιακά εδάφη, δικαστών του ΔΠΔ και παλαιστινιακών μη κυβερνητικών οργανώσεων.
Σήμερα η Πιλάι είναι δικαστής στο Διεθνές Δικαστήριο του ΟΗΕ στην προσφυγή της Γκάμπιας εναντίον της Μιανμάρ για εγκλήματα πολέμου.
