Εγκαίνια / Τετάρτη, 25 Φεβρουαρίου, 19:30
Η isnotgallery contemporary παρουσιάζει την έκθεση Α-Ω: Στέλιος Βότσης, μια επιμελημένη επιλογή έργων από διαφορετικές περιόδους της δημιουργικής διαδρομής του Στέλιου Βότση (1929-2012) από τη συλλογή της οικογένειας του καλλιτέχνη.
Η έκθεση Α-Ω: Στέλιος Βότσης προτείνει μια ανάγνωση του έργου του Στέλιου Βότση μέσα από το πρίσμα της κοσμολογίας και της συγκρότησης της μοντέρνας ταυτότητας στην Κύπρο. Ο τίτλος δεν υποδηλώνει απλώς χρονική αρχή και τέλος· λειτουργεί ως φιλοσοφική συνθήκη. Στο έργο του Βότση, η αρχή και το τέλος συνυπάρχουν ως συνεχής ροή.
Ο Βότσης υπήρξε από τους πρώτους Κύπριους καλλιτέχνες που ενστερνίστηκαν οργανικά την αφαίρεση όχι ως μίμηση ενός διεθνούς ρεύματος, αλλά ως υπαρξιακή και κοσμολογική αναγκαιότητα. Στην αφηρημένη γλώσσα διείδε τη δυνατότητα να αποδώσει εκείνο που υπερβαίνει την ορατή πραγματικότητα: την αόρατη δομή που συνέχει το σύμπαν. Η γραμμή, επαναλαμβανόμενη και επίμονη, δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο·είναι φορέας δόνησης, καταγραφή συχνοτήτων, οπτικοποίηση της ενέργειας.
Η εμμονή του στις γραμμικές συνθέσεις επί έξι δεκαετίες συγκροτεί ένα συνεκτικό εικαστικό σύστημα. Οι δομές του μοιάζουν ταυτόχρονα αυστηρές και εκρηκτικές: ένα σύμπαν σε ισορροπία και διαρκή κίνηση. Όπως ο ίδιος σημείωνε, «τα πάντα βρίσκονται σε ενέργεια· τα πάντα είναι ακτινοβολία». Τα έργα του συγκροτούν ένα επίμονο, σχεδόν χειρουργικό εικαστικό σύστημα.
Σε ένα μεταποικιακό πλαίσιο, η υιοθέτηση της αφαίρεσης αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η Κύπρος της δεκαετίας του 1960 διαμορφώνει την κρατική και πολιτισμική της ταυτότητα. Μέσα σε αυτή τη συγκυρία, η επιλογή ενός μη αναπαραστατικού ιδιώματος δεν συνιστά φυγή από την πραγματικότητα, αλλά διατύπωση μιας νέας οικουμενικότητας. Ο Βότσης συνδιαλέγεται με τα διεθνή ρεύματα του μοντερνισμού, μεταφέροντας στο τοπικό πλαίσιο μια γλώσσα που υπερβαίνει τα εθνικά αφηγήματα και επανατοποθετεί την κυπριακή τέχνη σε ένα κοσμοπολίτικο πεδίο.
Στην Α-Ω: Στέλιος Βότσης, το έργο του Στέλιου Βότση αναδεικνύεται ως ένα διαρκές σύστημα ενέργειας: ένα εικαστικό σύμπαν όπου η αρχή και το τέλος συνυπάρχουν σε μια αέναη, παλλόμενη ενότητα.
Σχετικά με τον καλλιτέχνη: Γεννημένος στη Λάρνακα στις 21 Νοεμβρίου 1929, επέδειξε από νωρίς το ταλέντο του στη ζωγραφική και διοργάνωσε εκθέσεις ενώ ήταν ακόμα μαθητής λυκείου στην Παγκύπρια Εμπορική Σχολή. Μετά την αποφοίτησή του, ταξίδεψε στην μεταπολεμική Αγγλία το 1949 για να κυνηγήσει το όνειρό του να σπουδάσει τέχνη.
Οι σπουδές του τον οδήγησαν στη Σχολή Καλών Τεχνών Saint Martin, στο Κολλέγιο Sir John Cass, στη Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών και στη Σχολή Καλών Τεχνών Slade. Όπως σημείωσε ο φίλος του, ο αείμνηστος Stass Paraskos: «Στο Slade, δίδαξε ο William Coldstream, και στα πρώτα του έργα ο Βότσης επηρεάστηκε από τη Σχολή Euston Road, μια ομάδα αριστερών ρεαλιστών καλλιτεχνών, συμπεριλαμβανομένου του Coldstream».
Στο δεύτερο έτος του στο Slade, κέρδισε το πρώτο βραβείο σε έναν πανεπιστημιακό διαγωνισμό σχεδίου, αλλά αρνήθηκε το βραβείο, εξηγώντας ότι δεν θεωρούσε το έργο του άξιο. Τα ίδια αυστηρά πρότυπα τον οδήγησαν να καταστρέψει σχεδόν όλους τους πίνακες που δημιούργησε κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Αφού υπέμεινε οικονομικές δυσκολίες και μάλιστα μια κρίση φυματίωσης, αποφοίτησε από το Slade το 1955. Με την επιστροφή του στην Κύπρο ήταν ένα από τα ιδρυτικά μέλη του Επιμελητηρίου Καλών Τεχνών Κύπρου (Ε.ΚΑ.ΤΕ). Έκτοτε, έχει επίσης εκθέσει σε πολλές άλλες διεθνείς εκδηλώσεις. Αρκετά ντοκιμαντέρ δημιουργήθηκαν για τον καλλιτέχνη και κατά καιρούς παρουσιάζονται στην δημόσια τηλεόραση του ΡΙΚ (Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου) μαζί με δημόσιες εμφανίσεις του καλλιτέχνη.
Η συμμετοχή του σε σημαντικές διεθνείς εκδηλώσεις (όπως η Μπιενάλε της Αλεξάνδρειας, η Μπιενάλε της Βενετίας, η Ινδική Τριενάλε και η Μπιενάλε του Σάο Πάολο) επιβεβαιώνει την ένταξή του σε έναν ευρύτερο παγκόσμιο διάλογο. Τιμήθηκε με το βραβείο Raskin στο σχέδιο και το χάλκινο μετάλλιο στον ευρωπαϊκό διαγωνισμό που διεξήχθη στην Οστάνδη του Βελγίου το 1973. Οι πίνακές του βρίσκονται σε συλλογές στην Εθνική Πινακοθήκη στην Αθήνα, στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας, στο Υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδας, στην Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδας, στο Μουσείο Βορρέ στην Αθήνα, στο Προεδρικό Μέγαρο της Κύπρου, στη Δημοτική Πινακοθήκη Λάρνακας, στο Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου, στην Τράπεζα Κύπρου, στην Λαϊκή Τράπεζα Marfin, στην Ελληνική Τράπεζα Κύπρου και σε πολλές άλλες δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα, την Κύπρο και το εξωτερικό.
Σήμερα, η επιστροφή στο έργο του δεν είναι απλώς μια ιστορική αναδρομή. Αποτελεί μια επαναδιατύπωση ενός ερωτήματος που παραμένει επίκαιρο: πώς μπορεί η ζωγραφική να καταστήσει το αόρατο;
