Ανάμεσα στις δεκάδες ευχαριστήριες ομιλίες που ακούγονται κάθε χρόνο, υπάρχουν ορισμένες που κατάφεραν να μείνουν αξέχαστες, είτε λόγω της ειλικρίνειας, είτε λόγω της αμηχανίας, είτε επειδή αποκάλυψαν μια ανθρώπινη πλευρά των νικητών.
Η ιστορία των βραβείων Όσκαρ είναι γεμάτη από στιγμές που ξεπέρασαν την ίδια την απονομή. Ανάμεσα στις δεκάδες ευχαριστήριες ομιλίες που ακούγονται κάθε χρόνο στη σκηνή της Ακαδημίας Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών, υπάρχουν ορισμένες που κατάφεραν να μείνουν αξέχαστες, είτε λόγω της ειλικρίνειας, είτε λόγω της αμηχανίας, είτε επειδή αποκάλυψαν μια ανθρώπινη πλευρά των νικητών που σπάνια βλέπει το κοινό. Με την τελετή να επιστρέφει κάθε χρόνο στο επίκεντρο της παγκόσμιας κινηματογραφικής βιομηχανίας, η συζήτηση για το τι κάνει μια ομιλία πραγματικά αξέχαστη επανέρχεται διαρκώς.
Μια στιγμή χαραγμένη στη συλλογική μνήμη
Οι περισσότεροι νικητές ανεβαίνουν στη σκηνή έχοντας ήδη περάσει μια μακρά περίοδο βραβεύσεων και δημόσιων εμφανίσεων, γεγονός που καθιστά δύσκολο να βρεθεί κάτι πραγματικά πρωτότυπο να ειπωθεί. Κάποιοι επιλέγουν να στείλουν ένα επίκαιρο μήνυμα, άλλοι περιορίζονται σε έναν κατάλογο ευχαριστιών. Υπάρχουν όμως και εκείνοι που καταφέρνουν να δημιουργήσουν μια στιγμή που θα μείνει χαραγμένη στη συλλογική μνήμη του κινηματογράφου.
Μια τέτοια περίπτωση ήταν η ομιλία της Μέριλ Στριπ το 2012, όταν τιμήθηκε με το τρίτο της Όσκαρ για την ερμηνεία της στην ταινία «Η Σιδηρά Κυρία». Η ίδια αντιμετώπισε τη στιγμή με αυτοσαρκασμό, σχολιάζοντας ότι «η μισή Αμερική μάλλον αναστέναξε όταν άκουσε το όνομά μου». Στη συνέχεια όμως η διάθεσή της έγινε πιο συγκινητική, καθώς αναφέρθηκε στους ανθρώπους που συνάντησε στη διάρκεια της τεσσαρακονταετούς πορείας της στο Χόλιγουντ. «Κοιτάζω γύρω μου και βλέπω τη ζωή μου μπροστά στα μάτια μου. Οι φίλοι μου, σας ευχαριστώ όλους – όσους είναι εδώ και όσους έχουν φύγει – για αυτήν την ανεξήγητα υπέροχη καριέρα», είπε.
Στον αντίποδα, ο Τζο Πέσι απέδειξε το 1991 ότι μια ομιλία μπορεί να γίνει θρυλική ακόμη και αν διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα. Παραλαμβάνοντας το βραβείο β΄ ανδρικού ρόλου για την ταινία «Τα καλά παιδιά», περιορίστηκε σε πέντε μόνο λέξεις: «Είναι τιμή μου. Ευχαριστώ». Με ένα ντροπαλό χαμόγελο αποχώρησε αμέσως από τη σκηνή, αφήνοντας πίσω του μία από τις συντομότερες και πιο χαρακτηριστικές στιγμές στην ιστορία της διοργάνωσης.
Μια διαφορετική μορφή αυθορμητισμού εμφανίστηκε το 1994, όταν η έντεκα ετών Άννα Πάκουιν κέρδισε το Όσκαρ β΄ γυναικείου ρόλου για την ταινία «Το πιάνο». Η μικρή ηθοποιός ανέβηκε στη σκηνή εμφανώς συγκλονισμένη, αδυνατώντας για αρκετά δευτερόλεπτα να μιλήσει. Με μάτια ορθάνοιχτα και ανάσα… κομμένη από τη συγκίνηση, κατάφερε τελικά να πει ένα απλό «ευχαριστώ», δημιουργώντας μια στιγμή που πολλοί θυμούνται ακόμη.
Ιστορικής σημασίας υπήρξε και η ομιλία της Χάτι ΜακΝτάνιελ το 1940. Με τη βράβευσή της για την ταινία «Όσα παίρνει ο άνεμος», έγινε η πρώτη μαύρη ηθοποιός που τιμήθηκε με Όσκαρ. Εκείνη τη βραδιά, σε μια εποχή έντονων φυλετικών διακρίσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες, η ΜακΝτάνιελ ήταν καθισμένη σε απομακρυσμένο τραπέζι της αίθουσας. Όταν ανέβηκε στη σκηνή, δήλωσε: «Ειλικρινά ελπίζω να αποτελώ πάντα τιμή για τη φυλή μου και για τη βιομηχανία του κινηματογράφου. Η καρδιά μου είναι τόσο γεμάτη που δεν μπορώ να περιγράψω πώς αισθάνομαι». Στο τέλος της ομιλίας της έκρυψε το πρόσωπό της σε ένα μαντήλι.
Συγκινητική ήταν και η στιγμή του Μάικλ Κέιν το 2000, όταν τιμήθηκε με το Όσκαρ β΄ ανδρικού ρόλου για την ταινία «The Cider House Rules». Αντί να επικεντρωθεί στον εαυτό του, αφιέρωσε σχεδόν ολόκληρη την ομιλία του στους υπόλοιπους υποψήφιους της κατηγορίας. Μεταξύ αυτών ήταν ο Τομ Κρουζ, ο Μάικλ Κλαρκ Ντάνκαν, ο Τζουντ Λο και ο μικρός Χέιλι Τζόελ Όσμεντ. «Χέιλι, όταν σε είδα να παίζεις σκέφτηκα πως έχασα το βραβείο», είπε προκαλώντας γέλια στο κοινό, πριν προσθέσει ότι αισθανόταν πως εκπροσωπεί όλους τους συναδέλφους του ως «ένας επιζών του σινεμά».
Το 1997 η σκηνή των Όσκαρ γέμισε ενέργεια με την εμφάνιση των Μπεν Άφλεκ και Ματ Ντέιμον, οι οποίοι κέρδισαν το βραβείο πρωτότυπου σεναρίου για την ταινία «Ο ξεχωριστός Γουίλ Χάντινγκ». Οι δύο νεαροί τότε δημιουργοί εμφανίστηκαν ενθουσιασμένοι και σχεδόν άναρχοι στην ομιλία τους. «Έλεγα μόλις στον Ματ ότι αν χάναμε θα ήταν χάλια, αλλά αν κερδίζαμε θα ήταν τρομακτικό», είπε ο Άφλεκ. Στη συνέχεια οι δυο τους άρχισαν να αναφέρουν ονόματα φίλων και συγγενών, δείχνοντας προς το κοινό, προτού ο Άφλεκ κλείσει λέγοντας: «Και ένα μεγάλο ευχαριστώ στην πόλη της Βοστώνης».
Λίγο νωρίτερα, το 1969, η Ρουθ Γκόρντον είχε καταφέρει να κλέψει την παράσταση με μια ομιλία γεμάτη ζεστασιά και χιούμορ, παραλαμβάνοντας το Όσκαρ β΄ γυναικείου ρόλου για την ταινία «Το μωρό της Ρόζμαρι». Σε ηλικία 72 ετών και μετά από πέντε δεκαετίες καριέρας, δήλωσε: «Δεν μπορώ να σας πω πόσο ενθαρρυντικό είναι κάτι τέτοιο». Κοιτάζοντας το κοινό πρόσθεσε χαμογελώντας: «Ευχαριστώ όλους όσοι με ψήφισαν. Και όσους δεν το έκαναν, σας παρακαλώ να με συγχωρέσετε».
Από τις πιο εκρηκτικές στιγμές της τελετής θεωρείται η ομιλία του Κιούμπα Γκούντινγκ Τζούνιορ το 1997, όταν κέρδισε το Όσκαρ β΄ ανδρικού ρόλου για την ταινία «Τζέρι Μαγκουάιρ». Η χαρά του ήταν τόσο έντονη ώστε άρχισε να φωνάζει και να χοροπηδά στη σκηνή. «Θεέ μου! Κοίτα μέχρι πού φτάσαμε!» φώναξε, προσπαθώντας να προλάβει τη μουσική που τον προειδοποιούσε ότι ο χρόνος του τελείωνε, ενώ επαναλάμβανε συνεχώς «σας αγαπώ».
Ιδιαίτερη θέση στην ιστορία των Όσκαρ κατέχει και η ομιλία της Λουίζ Φλέτσερ το 1976, όταν τιμήθηκε με το βραβείο Α΄ γυναικείου ρόλου για την ταινία «Στη φωλιά του κούκου». Με χιούμορ παρατήρησε ότι «μου άρεσε που με μισούσατε», αναφερόμενη στον ψυχρό χαρακτήρα που υποδύθηκε. Στη συνέχεια όμως συγκίνησε το κοινό, στρεφόμενη προς τους γονείς της, οι οποίοι ήταν κωφοί, και ευχαριστώντας τους στη νοηματική γλώσσα για το ότι της δίδαξαν να ονειρεύεται.
Στην κορυφή πολλών καταλόγων βρίσκεται η ομιλία της Ολίβια Κόλμαν το 2019, όταν κέρδισε το Όσκαρ Α΄ γυναικείου ρόλου για την ταινία «Η ευνοούμενη». Με δάκρυα, γέλια και εμφανή έκπληξη, δήλωσε ότι η στιγμή ήταν «πραγματικά αγχωτική» και ταυτόχρονα «απίστευτα αστεία». Ευχαρίστησε τον σύζυγό της και τα παιδιά της, θυμήθηκε τα πρώτα της χρόνια όταν εργαζόταν ως καθαρίστρια και αφιέρωσε μια ιδιαίτερη αναφορά στην Γκλεν Κλόουζ, την οποία αποκάλεσε είδωλό της. Η αυθόρμητη και ειλικρινής της παρουσία αποτέλεσε μία από τις πιο πολυσυζητημένες στιγμές των τελευταίων ετών. Πηγή: iefimerida











