Από τη μεταρρύθμιση του 2013 της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, η αλιεία της ΕΕ έχει σημειώσει πρόοδο προς τη βιωσιμότητα, αλλά τα κενά στην εφαρμογή εμποδίζουν την επιτυχία
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε σήμερα την αξιολόγησή της για την Κοινή Αλιευτική Πολιτική (ΚΑλΠ) και για την Κοινή Οργάνωση Αγοράς (ΚΟΑ) για τα προϊόντα αλιείας, αξιολογώντας την απόδοση του πλαισίου αλιείας της ΕΕ από τη μεταρρύθμιση του 2013. Η Oceana θεωρεί ότι η ΚΑλΠ παραμένει κατάλληλη για τον σκοπό της και ικανή να επιτύχει βασικές προτεραιότητες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων της ανταγωνιστικότητας, της ανθεκτικότητας και της επισιτιστικής ασφάλειας, αλλά μόνο εάν εφαρμοστεί πλήρως και με συνέπεια.
«Η τελευταία δεκαετία δείχνει ότι η βιώσιμη διαχείριση της αλιείας λειτουργεί – για τον ωκεανό, για τους αλιείς και για τους καταναλωτές. Η ΚΑλΠ παρέχει το κατάλληλο πλαίσιο, αλλά η εφαρμογή της υπήρξε άνιση και, σε πολλές περιπτώσεις, υπερβολικά αργή», δήλωσε η Vera Coelho, Εκτελεστική Διευθύντρια και Αντιπρόεδρος της Oceana στην Ευρώπη. «Η προτεραιότητα τώρα δεν είναι να ξαναγραφτεί η πολιτική, αλλά να εφαρμοστεί πλήρως. Αντί να υπονομεύει τις υφιστάμενες δεσμεύσεις της μέσω περαιτέρω καθυστερήσεων, η ΕΕ πρέπει επιτέλους να θέσει τέλος στην υπεραλίευση και να διασφαλίσει ανθεκτικές θάλασσες και αλιευτικές κοινότητες.»
Η πρόοδος στη βιωσιμότητα δείχνει ότι η πολιτική λειτουργεί
Από το 2013, το ποσοστό των ιχθυαποθεμάτων που εκμεταλλεύονται με βιώσιμο τρόπο έχει αυξηθεί. Στον Βορειοανατολικό Ατλαντικό, όπου τα όρια αλιείας έχουν καθοριστεί πιο κοντά στις επιστημονικές συστάσεις, το ποσοστό αυτό αυξήθηκε από 54% σε 69%, συμβάλλοντας σε υγιέστερα οικοσυστήματα, πιο σταθερές αλιεύσεις και βελτιωμένες οικονομικές επιδόσεις των αλιευτικών στόλων. Πρόοδος έχει σημειωθεί επίσης στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, όπου το ποσοστό των βιώσιμα εκμεταλλευόμενων αποθεμάτων αυξήθηκε από 26% σε 53%, αν και απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες.
Η βιώσιμη διαχείριση της αλιείας διατηρεί επίσης τον στόλο βιώσιμο. Ο αλιευτικός τομέας της ΕΕ παρουσίασε σημαντική βελτίωση στην κερδοφορία μετά τη μεταρρύθμιση του 2013. Παρότι οι πρόσφατες τάσεις είναι λιγότερο θετικές, ο τομέας παρέμεινε κερδοφόρος παρά τις σημαντικές εξωτερικές πιέσεις, συμπεριλαμβανομένης της πανδημίας COVID-19 και της αύξησης του ενεργειακού κόστους. Αυτό ενισχύει το μήνυμα ότι η περιβαλλοντική βιωσιμότητα και η οικονομική απόδοση συμβαδίζουν.
«Η πλήρης εφαρμογή της ΚΑλΠ είναι επίσης ουσιώδης για την επίτευξη των ευρύτερων προτεραιοτήτων της ΕΕ σχετικά με την ανταγωνιστικότητα, την επισιτιστική ασφάλεια και τη στρατηγική αυτονομία», πρόσθεσε η Vera Coelho. «Η αλιευτική δραστηριότητα εξαρτάται από υγιή, άγρια ιχθυαποθέματα. Μια ισχυρή και σωστά εφαρμοζόμενη ΚΑλΠ δεν αποτελεί περιορισμό, αλλά προϋπόθεση για μια σταθερή προσφορά θαλασσινών, μια ανταγωνιστική βιομηχανία και τη μακροπρόθεσμη επισιτιστική κυριαρχία της Ευρώπης.»
Τα κενά εφαρμογής εξακολουθούν να υπονομεύουν την πλήρη επίδραση
Το επόμενο βήμα είναι να διασφαλιστεί ότι όλα τα κράτη μέλη εφαρμόζουν πλήρως τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο της ΚΑλΠ, ιδίως για τον τερματισμό της υπεραλίευσης και την αντιμετώπιση των εναπομενουσών ανισορροπιών στην αλιευτική ικανότητα. Ο εκσυγχρονισμός του στόλου έχει ήδη πραγματοποιηθεί σε αρκετές χώρες, αποδεικνύοντας ότι η απανθρακοποίηση, η καινοτομία και η ανταγωνιστικότητα μπορούν να προχωρήσουν εντός του υφιστάμενου πλαισίου, χωρίς να αποδυναμωθούν τα πρότυπα βιωσιμότητας.
Η προστασία των θαλάσσιων περιοχών παραμένει κρίσιμο κενό στην εφαρμογή. Η ορθή επιβολή της διαχείρισης της αλιείας εντός των Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών (MPAs) θα διασφαλίσει ότι τα κράτη μέλη στηρίζουν αποτελεσματικά την ανάκαμψη των οικοσυστημάτων και ενισχύουν τις αλιεύσεις των αλιέων. Σήμερα, οι περισσότερες MPAs στην ΕΕ παραμένουν απλώς «πάρκα στα χαρτιά» που υπάρχουν μόνο στους χάρτες και όπου επιβλαβείς πρακτικές αλιείας, όπως η τράτα βυθού, πραγματοποιούνται ελεύθερα. Η Oceana τονίζει ότι οι περιοχές αυτές πρέπει να λειτουργούν ως πραγματικές ζώνες διατήρησης, απαλλαγμένες από καταστροφικές πρακτικές, συμβάλλοντας στην επίτευξη του στόχου της ΕΕ για προστασία του 30% των θαλασσών έως το 2030.
Μεγαλύτερη διαφάνεια και επιβολή αποτελούν τα επόμενα βασικά βήματα
Εκτός από την αξιολόγηση του βασικού κανονισμού της ΚΑλΠ, η Επιτροπή αξιολόγησε επίσης τον κανονισμό της Κοινής Οργάνωσης Αγοράς, ο οποίος περιλαμβάνει βασικές απαιτήσεις σχετικά με τη διαφάνεια των προϊόντων αλιείας. Η Oceana καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τροποποιήσει την ΚΟΑ ώστε να διασφαλίζεται η υποχρεωτική παροχή βασικών πληροφοριών για όλα τα προϊόντα αλιείας. Αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει τα παρασκευασμένα και διατηρημένα προϊόντα, καθώς και τα θαλασσινά που καταναλώνονται σε εστιατόρια, ξενοδοχεία και υπηρεσίες εστίασης. Η Oceana υποστηρίζει επίσης σαφέστερη πληροφόρηση σχετικά με την προέλευση και την καταχώριση των αλιευτικών σκαφών. Η μεγαλύτερη διαφάνεια θα βοηθήσει όσους καταναλώνουν, αγοράζουν ή πωλούν θαλασσινά να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις και να αποφεύγουν προϊόντα που συνδέονται με παράνομες και μη βιώσιμες περιβαλλοντικές πρακτικές και ανήθικες συνθήκες εργασίας.
Κοιτάζοντας προς το μέλλον, η αξιολόγηση της Επιτροπής θα τροφοδοτήσει τις συζητήσεις για το μέλλον της ΚΑλΠ και της ΚΟΑ. Η ενίσχυση της συμμόρφωσης και η αξιοποίηση της προόδου που έχει επιτευχθεί θα είναι καθοριστικές για τη διασφάλιση ενός πιο ανταγωνιστικού, ανθεκτικού και βιώσιμου μέλλοντος για την αλιεία της ΕΕ.
