Οι Κύπριοι αλιείς καλούν σε εθνική στρατηγική για τη διασφάλιση του μέλλοντος της αλιείας μικρής κλίμακας

Οι αλιείς μικρής κλίμακας ζητούν εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων για την αλιεία, προνομιακή πρόσβαση στους θαλάσσιους πόρους, βιώσιμες συνθήκες βιοπορισμού και προσέλκυση νέων στο επάγγελμα

Την ανάληψη δράσης από τις εθνικές αρχές για την αποκατάσταση των ιχθυαποθεμάτων, τη διασφάλιση προνομιακής πρόσβασης στους θαλάσσιους πόρους για την αλιεία χαμηλού αντικτύπου, καθώς και τη δημιουργία βιώσιμων οικονομικών προοπτικών για τις παράκτιες αλιευτικές κοινότητες, ζητούν οι Κύπριοι αλιείς μικρής κλίμακας. Κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Αλιείας και Ωκεανών, Κώστα Καδή, κάλεσαν την Κύπρο να προχωρήσει στην ανάπτυξη και εφαρμογή Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Αλιεία Μικρής Κλίμακας και στην ουσιαστική εφαρμογή της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) της ΕΕ. Στη συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι των Κυπρίων αλιέων μικρής κλίμακας, του Παγκύπριου Συνδέσμου Επαγγελματιών Ψαράδων Παράκτιας Αλιείας, του Περιβαλλοντικού Κέντρου Ερευνών Εναλία Φύσις, της AP Marine και της Oceana.

Οι βασικές προτεραιότητες που θέτουν οι αλιείς περιλαμβάνουν:

1. προνομιακή πρόσβαση για τους αλιείς μικρής κλίμακας και χαμηλού αντικτύπου σε παράκτιες περιοχές, παραδοσιακά αλιευτικά πεδία και αλιευτικούς πόρους.
2. εφαρμογή των στόχων της ΚΑλΠ για την αποκατάσταση και βιώσιμη διαχείριση των ιχθυαποθεμάτων, ώστε να αυξηθούν τα αποθέματα ψαριών στη θάλασσα.
3. ενίσχυση της παρακολούθησης, του ελέγχου και της εφαρμογής της νομοθεσίας στην επαγγελματική και ερασιτεχνική αλιεία, περιλαμβανομένης της αντιμετώπισης της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας.
4. βελτίωση των ευκαιριών διάθεσης των αλιευμάτων στην αγορά, της πρόσβασης σε χρηματοδότηση και των δομών στήριξης, ώστε η αλιεία μικρής κλίμακας να μπορεί να εξασφαλίζει σταθερό εισόδημα και να προσελκύσει μια νέα γενιά επαγγελματιών αλιέων και
5. διασφάλιση ότι οι αλιείς θα έχουν ουσιαστική συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων που επηρεάζουν το επάγγελμά τους και τις παράκτιες αλιευτικές κοινότητες.
6. επίσημη υιοθέτηση και εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Αλιεία Μικρής Κλίμακας.

 Οι συμμετέχοντες στη συνάντηση, συζήτησαν επίσης τον τρόπο με τον οποίο υφιστάμενα και μελλοντικά εργαλεία πολιτικής και χρηματοδότησης της ΕΕ, μεταξύ των οποίων η ΚΑλΠ, τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία για την αλιεία και το επικείμενο  Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τους Ωκεανούς, μπορούν να στηρίξουν την εφαρμογή μιας Εθνικής Στρατηγικής που θα συνάδει με τους ευρύτερους ευρωπαϊκούς στόχους.

 Ο Χριστόδουλος Χαραλάμπους, Πρόεδρος, του Παγκύπριου Συνδέσμου Επαγγελματιών Ψαράδων Παράκτιας Αλιείας δήλωσε: «Οι αλιείς μικρής κλίμακας, βιώνουν αυτές τις πιέσεις καθημερινά στη θάλασσα, αλλά η Κύπρος εξακολουθεί να στερείται ενός συνεκτικού, μακροπρόθεσμου σχεδίου για το μέλλον του κλάδου μας. Ζητούμε την επίσημη υιοθέτηση και εφαρμογή ενός δεκαετούς Εθνικού Σχεδίου Δράσης, το οποίο έχει διαμορφωθεί από κοινού με αλιείς και επιστήμονες. Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης περιλαμβάνει ξεκάθαρο όραμα, προτεραιότητες και επιδιωκόμενα αποτελέσματα, συγκεκριμένες δράσεις, ρόλους και αρμοδιότητες, έναν ενδεικτικό προϋπολογισμό και χρονοδιάγραμμα. Οι αλιείς είναι έτοιμοι να συνεισφέρουν με τη γνώση και την εμπειρία τους και να συνεργαστούν εποικοδομητικά με τις αρμόδιες αρχές για την εξεύρεση λύσεων που θα διασφαλίσουν το μέλλον του επαγγέλματός μας και των παράκτιων κοινοτήτων».

 Εθνική δράση για την ουσιαστική εφαρμογή της ΚΑλΠ

Η ΚΑλΠ παρέχει ήδη το πλαίσιο για βιώσιμη αλιεία, υγιή ιχθυαποθέματα και ανθεκτικές παράκτιες αλιευτικές κοινότητες. Αυτό που ζητούν οι αλιείς είναι η συνεπής εφαρμογή των στόχων της στην Κύπρο μέσα από ένα συντονισμένο εθνικό σχέδιο, με σαφείς προτεραιότητες, λογοδοσία και αξιοποίηση της διαθέσιμης ευρωπαϊκής στήριξης. Προτείνουν το σχέδιο να αναπτυχθεί και να εφαρμοστεί σε συνεργασία με τις αρμόδιες κυπριακές αρχές.

 Το αίτημα έρχεται σε συνέχεια της πρόσφατης αξιολόγησης της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής της ΕΕ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία κατέδειξε ότι, παρόλο που η ΚΑλΠ παρέχει το κατάλληλο πλαίσιο, η άνιση εφαρμογή της στα κράτη μέλη έχει επιβραδύνει την πρόοδο αποκατάστασης των ιχθυαποθεμάτων και έχει συμβάλει στις οικονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζει ο αλιευτικός κλάδος.

Ο Javier López, Διευθυντής Εκστρατείας για τη Βιώσιμη Αλιεία της Oceana στην Ευρώπη, δήλωσε: «Η εμπειρία των Κυπρίων αλιέων μικρής κλίμακας καταδεικνύει την επείγουσα ανάγκη για ουσιαστική εφαρμογή και επιβολή της ΚΑλΠ, ώστε να υπάρξουν απτά αποτελέσματα. Μια συμμετοχική Εθνική Στρατηγική και ένα Σχέδιο Δράσης μπορούν να συμβάλουν στη μετατροπή αυτών των δεσμεύσεων σε συντονισμένη δράση στην Κύπρο και να διασφαλίσουν ένα βιώσιμο μέλλον για τον κλάδο. Η επικείμενη Ευρωπαϊκή Πράξη για τους Ωκεανούς αποτελεί επίσης μια ευκαιρία για ενίσχυση της θαλάσσιας διακυβέρνησης στην ΕΕ και στήριξη της αλιείας μικρής κλίμακας και χαμηλού αντικτύπου, μεταξύ άλλων μέσω της προνομιακής πρόσβασης στα παράκτια ύδατα και της λήψης μέτρων για την προστασία των περιοχών αυτών από καταστροφικές αλιευτικές πρακτικές, όπως η αλιεία με τράτες βυθού».

 Οι Κύπριοι αλιείς μικρής κλίμακας βρίσκονται αντιμέτωποι με μια σειρά αλληλένδετων πιέσεων. Σε αυτές περιλαμβάνονται η μείωση των ιχθυαποθεμάτων, τα ξενικά είδη και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, ο αυξανόμενος ανταγωνισμός για τον θαλάσσιο χώρο και τους αλιευτικούς πόρους, η ανεπαρκής παρακολούθηση και ο έλεγχος της ερασιτεχνικής αλιείας και της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας, το αυξανόμενο λειτουργικό κόστος, τα ασταθή εισοδήματα, οι δυσκολίες πρόσβασης σε χρηματοδότηση και η περιορισμένη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων. Παράλληλα, ο κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος με τη γήρανση του ανθρώπινου δυναμικού και τη δυσκολία προσέλκυσης μιας νέας γενιάς επαγγελματιών αλιέων.

Η προτεινόμενη Στρατηγική και το Σχέδιο Δράσης αποσκοπούν στη διαμόρφωση ενός ενιαίου εθνικού πλαισίου που θα συνδυάζει την περιβαλλοντική και οικονομική βιωσιμότητα, τη δίκαιη πρόσβαση στον θαλάσσιο χώρο και τους αλιευτικούς πόρους, την αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας και τη συμμετοχική διακυβέρνηση. Οι αλιείς δηλώνουν έτοιμοι να συνεισφέρουν τη γνώση και την εμπειρία τους στην ανάπτυξη και εφαρμογή του, σε συνεργασία με τις αρμόδιες κυπριακές αρχές.

 Το σχέδιο βασίζεται στην Κοινή Έκκληση για Δράση για το Μέλλον της Αλιείας Μικρής Κλίμακας στην Κύπρο, η οποία εκπονήθηκε από τον  Παγκύπριο Σύνδεσμο Επαγγελματιών Ψαράδων Παράκτιας Αλιείας  και το Ερευνητικό Κέντρο Enalia Physis, σε συνεργασία με οργανώσεις-εταίρους.