Παρά τις δεσμεύσεις για ολοκλήρωση σε τρία χρόνια και τα δισεκατομμύρια που έχει εγκρίνει το Κογκρέσο, το φιλόδοξο σχέδιο δεν έχει ακόμη περάσει στη φάση της υλοποίησης
Έναν χρόνο μετά τις μεγαλόπνοες εξαγγελίες του Ντόναλντ Τραμπ για τη δημιουργία μιας εντυπωσιακής αντιπυραυλικής ασπίδας που θα προστάτευε τις Ηνωμένες Πολιτείες, το πρόγραμμα «Golden Dome» παραμένει κολλημένο στα χαρτιά, με σοβαρά τεχνολογικά, χρηματοδοτικά και οργανωτικά εμπόδια να μπλοκάρουν την πρόοδό του.
Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε το όραμά του για τον «Χρυσό Θόλο» του, δεσμεύτηκε ότι ο αμερικανικός στρατός θα κατασκεύαζε, σε χρόνο-ρεκόρ – δηλαδή σε μόλις τρία χρόνια – μια ολοκληρωμένη αντιπυραυλική ασπίδα. Έναν χρόνο αργότερα και παρά τα δισεκατομμύρια δολάρια που έχουν ήδη εγκριθεί από το Κογκρέσο, το φιλόδοξο σχέδιο δεν έχει προχωρήσει πέρα από τον σχεδιασμό.
Σύμφωνα με δύο στελέχη της αμυντικής βιομηχανίας και δύο πρώην αξιωματούχους του Πενταγώνου που μίλησαν στο Politico, το υπουργείο Άμυνας δεν έχει ξεκινήσει την ανάπτυξη του εκτεταμένου δικτύου αισθητήρων και αναχαιτιστικών συστημάτων που προβλέπει το πρόγραμμα. Ένας βασικός λόγος είναι ότι ο Λευκός Οίκος δεν έχει ακόμη αποδεσμεύσει τα κονδύλια που έχει εγκρίνει το Κογκρέσο για τη δημιουργία της αρχιτεκτονικής του θόλου, γεγονός που κρατά την αμυντική βιομηχανία σε στάση αναμονής.
«Το όλο εγχείρημα βρίσκεται σε κίνδυνο», προειδοποίησε πρώην ανώτερος αξιωματούχος του Πενταγώνου, αναδεικνύοντας τις σοβαρές συνέπειες που μπορεί να έχουν οι καθυστερήσεις.
Πηγές με γνώση των συζητήσεων αναφέρουν ότι ο στόχος που έχει θέσει ο Τραμπ να υλοποιηθεί ένα τόσο γιγαντιαίο έργο μέσα σε μόλις τρία χρόνια «σκοντάφτει» σε αντιφατικά μηνύματα προς τη βιομηχανία, αλλά σε τεχνολογικές και υλικοτεχνικές προκλήσεις που μοιάζουν σχεδον ανυπέρβλητες.
Κεντρικό στοιχείο του αρχικού σχεδιασμού είναι οι διαστημικοί αναχαιτιστές, συστήματα που θα μπορούν να καταστρέφουν εχθρικούς πυραύλους λίγα μόλις λεπτά μετά την εκτόξευσή τους. Ακόμη κι αν οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούσαν να κατασκευάσουν ένα αξιόπιστο δίκτυο έγκαιρου εντοπισμού εκτοξεύσεων και αναχαίτισης, οι επίγειοι πύραυλοι είναι πολύ φθηνότεροι στην παραγωγή. Έτσι, μια εχθρική δύναμη θα μπορούσε εύκολα να παρακάμψει το σύστημα «πλημμυρίζοντας» τον εναέριο χώρο με πυραύλους σχετικά χαμηλού κόστους.
Ο επικεφαλής του Διαστημικού Σώματος των ΗΠΑ, πτέραρχος Μάικλ Γκουέτλαϊν, δήλωσε ότι το υπουργείο Άμυνας σχεδιάζει να δοκιμάσει έναν διαστημικό αναχαιτιστή το 2028, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει ποια ακριβώς τεχνολογία θα παρουσιαστεί ή πόσο σύνθετη θα είναι η δοκιμή.
Σε επίσημη δήλωσή του, το Πεντάγωνο ανέφερε ότι το γραφείο του προγράμματος «Golden Dome» «συνεχίζει να φέρνει εις πέρας τους στόχους» που προβλέπονται στο σχετικό εκτελεστικό διάταγμα, προσθέτοντας ότι το σχέδιο υλοποίησης παραμένει «δυναμικό», ενώ τα βασικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής έχουν πλέον καθοριστεί.
Ο Λευκός Οίκος, πάντως, δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό του Politico, αφήνοντας αναπάντητο το ερώτημα αν και πότε το φιλόδοξο όραμα της «Golden Dome» θα περάσει από τις εξαγγελίες στην πράξη.
Παρά το κλίμα αβεβαιότητας, οι εργολάβοι της αμυντικής βιομηχανίας εποφθαλμιούν το τεράστιο χρηματοδοτικό πακέτο και κινούνται γρήγορα για να αποδείξουν ότι τα συστήματά τους μπορούν να ενταχθούν στο όραμα του Τραμπ για τον «Golden Dome».
Το Πεντάγωνο έχει ήδη συνάψει περιορισμένης έκτασης συμβάσεις για την έναρξη της ανάπτυξης διαστημικών αναχαιτιστικών συστημάτων. Το σκεπτικό είναι ότι οι εταιρείες θα καλύψουν με δικά τους κεφάλαια το στάδιο της ανάπτυξης, προσβλέποντας σε μεγάλα συμβόλαια παραγωγής σε μεταγενέστερη φάση.
Την ίδια ώρα, στον κλάδο επικρατεί έντονη δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι το υπουργείο Άμυνας δεν έχει αξιοποιήσει ακόμη τα 23 δισ. δολάρια που έχει ήδη εγκρίνει το Κογκρέσο μέσω της έκτακτης διαδικασίας του reconciliation (συμβιβασμού) το περασμένο καλοκαίρι.
«Στο παρασκήνιο, είναι σαφές ότι η βιομηχανία είναι απογοητευμένη», ανέφερε εκπρόσωπος του κλάδου, ο οποίος, όπως και άλλοι στο ρεπορτάζ, μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας των κρατικών συμβάσεων. «Η επιλογή ενός μηχανισμού “επάθλου”, αντί της άμεσης σύναψης συμβάσεων με τις εταιρείες, τη στιγμή που έχουν ήδη δεσμευθεί δισεκατομμύρια, προκαλεί έντονο προβληματισμό».
Παράλληλα, οι εταιρείες εμφανίζονται επιφυλακτικές στο να επενδύσουν σημαντικά ποσά εκ των προτέρων. Ο φόβος ότι το πρόγραμμα μπορεί να διακοπεί από την επόμενη κυβέρνηση και ότι μια σύμβαση μαζικής παραγωγής για διαστημικούς αναχαιτιστές μπορεί να μην υλοποιηθεί ποτέ, λειτουργεί ανασταλτικά.
«Δεν νομίζω ότι κανείς στη βιομηχανία θεωρεί δεδομένο ότι [οι διαστημικοί αναχαιτιστές] θα επιβιώσουν στην ατζέντα της επόμενης κυβέρνησης», δήλωσε δεύτερος εκπρόσωπος του κλάδου. «Στο μέτρο του δυνατού, οι εταιρείες θα επιχειρήσουν να συνδυάσουν υφιστάμενα προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης, ποντάροντας στο ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα κινηθεί ταχύτερα στη διάθεση κονδυλίων ώστε να παρουσιάσουν απτά αποτελέσματα».
Η προσέγγιση αυτή, ωστόσο, μεταφέρει σημαντικό μέρος του ρίσκου στους ίδιους τους εργολάβους. «Δεν κατανοούν απαραίτητα πώς όλα αυτά θα συνδυαστούν σε ένα λειτουργικό σύστημα», δήλωσε η πρώην επικεφαλής δημοσιονομικού ελέγχου του Πενταγώνου, Έλεϊν ΜακΚάσκαρ. «Υπάρχουν πολλαπλές γραμμές δράσης, για κάποιες από αυτές ανταγωνίζεται η βιομηχανία, ενώ άλλες το κράτος σκοπεύει να τις υλοποιήσει μόνο του. Το ερώτημα είναι πώς θα συνδεθούν όλα αυτά μεταξύ τους».
Προβληματισμός και στο κογκρέσο
Αντίστοιχη δυσαρέσκεια επικρατεί και στο Κογκρέσο, όπου καταγράφεται προβληματισμός για τους αργούς ρυθμούς του Πενταγώνου. Οι νομοθέτες δεν έχουν ακόμη λάβει ένα αναλυτικό σχέδιο για το πώς το υπουργείο Άμυνας σκοπεύει να διαθέσει τα 23 δισ. δολάρια που έχουν εγκριθεί. Σύμφωνα με εκπρόσωπο της αμυντικής βιομηχανίας και συνεργάτη του Κογκρέσου με γνώση του θέματος, τα κονδύλια του «Golden Dome» αναμένονται στο τελευταίο πακέτο κονδυλίων που εγκρίθηκαν εκτός του τακτικού αμυντικού προϋπολογισμού, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές πότε ακριβώς θα αποδεσμευτούν.
Ο βουλευτής Τζεφ Κρανκ, συμπρόεδρος της διακομματικής ομάδας της Βουλής για τον «Golden Dome», δήλωσε ότι έχει παρακολουθήσει απόρρητη ενημέρωση για την αρχιτεκτονική του προγράμματος και ότι πιστεύει στην επιτυχία του σχεδίου σχέδιο του στρατηγού Μάικλ Γκουέτλαϊν, αναμένοντας όμως το τελικό «πράσινο φως» από τον Λευκό Οίκο. «Ουσιαστικά αυτό που περιμένουμε είναι η έγκριση από τον Λευκό Οίκο και στη συνέχεια, πιστεύω, θα ξεκινήσει η διάθεση όλων των κονδυλίων που έχουν εγκριθεί», δήλωσε ο Κρανκ. «Για όσους από εμάς στηρίζουμε τον στόχο του προέδρου, η διαδικασία της αναμονής είναι εκνευριστική – και είμαι βέβαιος ότι αυτό ισχύει και για τον ίδιο τον πρόεδρο».
Οι αρμόδιοι για τις πιστώσεις έχουν ασκήσει κριτική στο Πεντάγωνο για την έλλειψη πληροφόρησης γύρω από το πρόγραμμα «Golden Dome», ζητώντας από το υπουργείο να καταθέσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δαπανών εντός 60 ημερών από την ψήφιση του ετήσιου αμυντικού προϋπολογισμού. Αξιωματούχοι του Πενταγώνου αποδίδουν, εν μέρει, τη μυστικότητα στην ανάγκη προστασίας των απόρρητων σχεδίων από αντίπαλες δυνάμεις. Ο Γκουέτλαϊν είχε δηλώσει τον Ιανουάριο ότι «κακόβουλοι παράγοντες» έχουν ήδη επιχειρήσει να διεισδύσουν μέσω κυβερνοεπιθέσεων στη βάση της αμυντικής βιομηχανίας.
Το υπουργείο Άμυνας πραγματοποίησε μία και μοναδική ενημερωτική συνάντηση με τη βιομηχανία τον Αύγουστο για να παρουσιάσει τα σχέδιά του. Ωστόσο, ο Γκουέτλαϊν ανέφερε ότι δεν προβλέπεται νέα αντίστοιχη εκδήλωση στο άμεσο μέλλον, καθώς μετά την πρώτη συνάντηση το Πεντάγωνο «εκτέθηκε υπερβολικά» σε απειλές ασφαλείας. Όπως σημείωσε, αντ’ αυτού πραγματοποιεί κατ’ ιδίαν επαφές με εταιρείες, σε απόρρητο πλαίσιο, προκειμένου να επικοινωνήσει τις επιχειρησιακές του ανάγκες.
Παράλληλα, η υλοποίηση του «Golden Dome» προϋποθέτει τη συναίνεση βασικών συμμάχων, όπως ο Καναδάς και η Γροιλανδία, για τη χρήση ραντάρ και εναέριου χώρου στην Αρκτική, ώστε να είναι δυνατός ο έγκαιρος εντοπισμός εισερχόμενων πυραύλων. Ωστόσο, όπως δήλωσε ο Γκουέτλαϊν την περασμένη εβδομάδα, οι εμπορικοί πόλεμοι έχουν περιπλέξει τις επαφές με τους συμμάχους, προσθέτοντας ακόμη ένα επίπεδο δυσκολίας στο ήδη περίπλοκο εγχείρημα. πηγή: prototheme
